Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού
Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://hellanicus.lib.aegean.gr/handle/11610/5688
Περιηγούμαι
Πρόσφατες Υποβολές
Τεκμήριο Ο ρυθμός ως μηχανισμός ανάδυσης των μουσικών και των γλωσσικών ικανοτήτων του νηπίου κατά τη μέθοδο Montessori(2024-09) Χριστοδούλου, ΘάλειαΗ Maria Montessori υποστήριζε σθεναρά το αδιαίρετο του σώματος και του νου καθώς χωρίς κίνηση, ο εγκέφαλος αναπτύσσεται με τρόπο που φαντάζει αποκομμένος από τα αποτελέσματα της ανάπτυξης του. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος όπου στην Μοντεσσοριανή παιδαγωγική βιβλιογραφία, δίνεται μεγάλη έμφαση στη σύνδεση μεταξύ μουσικής και κίνησης. Η αναγνώριση της αισθητηριοκινητικής νοημοσύνης, ως το αρχικό στάδιο της πνευματικής ανάπτυξης, οδήγησε την Montessori (1967) να βασίσει τη μέθοδό της στις αρχές και τους νόμους που καθορίζονται από τη βιολογική ανάπτυξη. Στην προσέγγιση Montessori, η μουσική έχει κομβικό ρόλο στη διαμόρφωση της εμπειρίας και την κατανόησης της φύσης, άρα την αέναης σύνδεσης του νηπίου μαζί της. Ο ρυθμός έρχεται για να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στη μουσική και την κίνηση, χαρακτηρίζει την εκφορά του λόγου αλλά και την αλληλεπίδραση-ανταπόκριση των νηπίων στα ηχητικά ερεθίσματα ακόμα και όταν εκείνα αφορούν στο γονεϊκό κάλεσμα (ρυθμικά και λεκτικά μοτίβα στα ταχταρίσματα, νανουρίσματα, αυτοσχέδια τραγούδια για ανακούφιση και παρηγοριά του νηπίου). Στην συγκεκριμένη βιβλιογραφική έρευνα, αξιοποιούνται πηγές με βάση κοινούς ερευνητικούς προβληματισμούς με έμφαση στην σημασία και στην αξιοποίηση του ρυθμού στη στενή του σχέση με τη γλώσσα και τις αρχές της μεθόδου Montessori. Συμπερασματικά, τα οφέλη του ρυθμού έχουν παρατηρηθεί από τη βρεφική ηλικία έως την ενηλικίωση. Η μετρική κανονικότητα της ρυθμικής ομιλίας και της κίνησης μπορούν να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στην επεξεργασία της ομιλίας. Ευρήματα δείχνουν ότι διευκολύνει στην κατάτμηση λέξεων σε βρέφη 9 μηνών (Curtin, Mintz, & Christiansen, 2005) και σε ενήλικες (Leong & Goswami, 2015˙ Rothermich, Schmidt-Kassow, Schwartze, & Kotz, 2010˙ Schmidt-Kassow & Kotz, 2009˙ Schön et al., 2008). Ο ρυθμός βοηθά επίσης τη λεξικο-σημασιολογική ολοκλήρωση (Rothermich, Schmidt-Kassow, & Kotz, 2012) και αυξάνει την αισθητική εκτίμηση και την συναισθηματική επεξεργασία (Obermeier et al., 2013). Τέλος, αντίληψη του ρυθμού συνδέεται με την εκμάθηση της ξένης γλώσσας (Bhatara, Yeung, & Nazzi, 2015) και τις γραμματικές δεξιότητες σε παιδιά 5-7 ετών (Gordon et al., 2015). Οι μουσικές δραστηριότητες που οργανώνονται με βασικό άξονα το ρυθμικό στοιχείο, φαίνεται να τροποποιούν τη φάση των διακυμάνσεων της προσοχής (Jones, 1976), τις περιοδικότητες στη μουσική, βελτιώνοντας έτσι την ταχεία χρονική ακουστική επεξεργασία και ενισχύοντας τη νευρική κωδικοποίηση του λόγου (Kraus & Chandrasekaran, 2010˙ Schön & Tillmann, 2015˙ Zhao & Kuhl, 2016).Τεκμήριο Οι απόψεις των εκπαιδευτικών των σχολείων της Επισκοπής Ηρακλείου Κρήτης για τη διδακτική αξιοποίηση των βυζαντινών εκκλησιών της περιοχής στο πλαίσιο της εκπαίδευσης για το περιβάλλον και την αειφορία(2024-05-15) Τσαγκαραντωνάκη, ΜαρίαΗ παρούσα εργασία εξετάζει τη διδακτική αξιοποίηση των Βυζαντινών εκκλησιών της Επισκοπής Ηρακλείου Κρήτης, εντάσσοντάς τες στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε ποιοτική έρευνα που πραγματοποιήθηκε με συνεντεύξεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής. Συγκεκριμένα, εξετάζεται πώς οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ενσωματώσουν τις Βυζαντινές εκκλησίες στη διδασκαλία τους, προκειμένου να προωθήσουν την αξία της πολιτισμικής κληρονομιάς, στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Ειδικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η έννοια της αειφορίας και η σημασία της για την κοινωνία και το περιβάλλον. Αντίστοιχα, στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται η σχέση της εκπαίδευσης με το περιβάλλον και την αειφορία, εστιάζοντας στην εκπαίδευση των γενεών, ώστε να εφαρμόζουν αειφόρες πρακτικές. Ακολούθως, στο τρίτο κεφάλαιο, εξετάζεται η δημιουργική αξιοποίηση την Βυζαντινών εκκλησιών στο πλαίσιο της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Τέλος, το τέταρτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στη διδακτική αξιοποίηση, αναδεικνύοντας την ιστορική και πολιτιστική τους αξία. Συνοπτικά, το δεύτερο μέρος της εργασίας περιλαμβάνει τη μεθοδολογία, την ανάλυση των αποτελεσμάτων, τα συμπεράσματα και τις προτάσεις Από τα πορίσματα της έρευνας προκύπτει η σπουδαιότητα της ενσωμάτωσης των Βυζαντινών εκκλησιών στη διδασκαλία, όχι μόνον για την ιστορική και πολιτισμική τους αξία, αλλά και για την προαγωγή των στόχων της Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία. Επιπλέον, αναδεικνύεται η σημαντικότητα του ρόλου του/της εκπαιδευτικού, η αναγκαιότητα αξιοποίησης δημιουργικών παιδαγωγικών μεθόδων και η σπουδαιότητα συνεργασίας των εκπαιδευτικών με την τοπική κοινωνία για την υπέρβαση διαφόρων εμποδίων.Τεκμήριο Ο σύμβουλος εκπαίδευσης ως φορέας αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών με βάση το νέο νόμο 4823/2021(2024-05-01) Οικονόμου, ΜελπομένηΗ παρούσα διπλωματική ερευνητική εργασία μελετά τις απόψεις των Συμβούλων Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης αναφορικά με το ρόλο τους, ως φορείς αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών, σύμφωνα με το νόμο 4823/2021. Συγκεκριμένα, η εργασία αναπτύσσεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος της παρούσας μελέτης επιχειρείται η θεωρητική προσέγγιση της αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών και του Συμβούλου Εκπαίδευσης. Υπο αυτό το πρίσμα, πραγματοποιείται η εννοιολογική οριοθέτηση και η παρουσίαση των κύριων χαρακτηριστικών της αξιολόγησης, της εκπαιδευτικής αξιολόγησης και της αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών. Ακόμη, έγινε εκτενής αναφορά στην αναγκαιότητα, το αντικείμενο, τους σκοπούς, τα κριτήρια καθώς και τους φορείς αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών και ακόμη παρουσιάζεται η μεθοδολογία και συγκεκριμένα οι μορφές, οι μέθοδοι, οι τεχνικές και τα μέσα που να χρησιμοποιηθούν για τη διαδικασία αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών. Το επόμενο κεφάλαιο συνοψίζει το νόμο 4823/2021, ενώ το τελευταίο κεφάλαιο αναλύει το ρόλο του Συμβούλου Εκπαίδευσης. Συνακόλουθα το δεύτερο μέρος της εργασίας, περιλαμβάνει το ερευνητικό πλαίσιο της μελέτης, το οποίο απαρτίζεται από τη μεθοδολογία, τα ερευνητικά ερωτήματα, την περιγραφή των αποτελεσμάτων, και τα συμπεράσματα.Τεκμήριο Ποιοτικές παράμετροι της μουσικής αφήγησης σε λαϊκά παραμύθια για παιδιά προσχολικής ηλικίας (3 - 6)(2024-06-04) Γαλάνη, ΔήμητραΤα λαϊκά παραμύθια διατηρούν ζωντανή την παρουσία τους στη σύγχρονη κοινωνία, καθώς αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς με την μορφή και τον τρόπο διάδοσής τους να έχουν εξελιχθεί. Η αφήγηση λαϊκών παραμυθιών συγκροτεί κεντρικό στοιχείο και της μουσικής κουλτούρας, κατά την οποία μεταδίδονται με το τραγούδι ιστορίες και εμπειρίες που διαμορφώνουν την προφορική μουσική παράδοση. Η δύναμη του λόγου στην αφήγηση διαμορφώνει, εμπνέει και διδάσκει το ακροατήριο, δημιουργώντας συναισθηματικές συνδέσεις και διασφαλίζοντας τη μετάδοση ιδεών και αξιών. Αντίστοιχα, η μουσική ως κομβικό στοιχείο της αφήγησης σε παιδικό ακροατήριο, προσδίδει διαστάσεις πέρα από τα όρια του φανταστικού. Ως εκ τούτου, η δημιουργία και η χρήση της μουσικής αφήγησης λαϊκών παραμυθιών συστήνει ένα δυναμικό και διαδραστικό μέσο που εμπλουτίζει την αφηγηματική εμπειρία και διευρύνει τις δυνατότητες έκφρασης και κατανόησης των παραδοσιακών αφηγήσεων. Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι η διερεύνηση των ποιοτικών παραμέτρων που συνιστούν τη μουσική αφήγηση λαϊκών παραμυθιών, εστιάζοντας στα παιδιά προσχολικής ηλικίας. Υπό αυτό το πρίσμα, η μουσική αφήγηση λαϊκών παραμυθιών αναδεικνύεται ως πολύτιμο εκπαιδευτικό εργαλείο για την γνωστική, κοινωνική, συναισθηματική και αισθητηριακή καλλιέργεια των παιδιών προσχολικής ηλικία. Η εργασία παρουσιάζει τα κρίσιμα σημεία της βιβλιογραφίας σχετικά με το θέμα μας ενδιαφέρει ερευνητικά και σκιαγραφεί ουσιαστικά την οπτική γωνία του θέματος μελέτης που έχουμε επιλέξει. Στη συγκεκριμένη έρευνα, αποσαφηνίζονται οπτικές της παιδαγωγικής διάστασης της λαϊκής παράδοσης και της μουσικής λαογραφίας μέσα από άλλες έρευνες αναφοράς με σκοπό την παράθεση τεκμηρίων. Επιχειρούμε μέσα από την βιβλιογραφική έρευνα να διασφαλίσουμε τη ροή και τη συνοχή της επιχειρηματολογίας που αναπτύσσεται οργανώνοντας τα ερευνητικά ερωτήματα σε κύριο σώμα γνώσης με επισήμανση τομέων που θα μπορούσαν να αφορούν σε μελλοντική έρευνα. Συνοψίζοντας, η μουσική αφήγηση αποτελεί τεχνική, η οποία μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ποιοτικά ως δημιουργική εμπειρία για το παιδικό κοινό. Θεμελιώδης κρίνεται η συμβολή της φωνής και της προσωπικής έκφρασης του «παιδιού - αφηγητή» μεταφέροντας συναισθήματα, νόημα και ένταση, εμπλουτίζοντας την αφήγηση με δικό του δυναμικό τρόπο. Οι χειρονομίες συμπληρώνουν τη φωνή, ενισχύοντας την οπτική διάσταση της θέασης και προσθέτουν μια δυναμική και εστίαση στο φανταστικό. Τα μουσικά όργανα (τις περισσότερες φορές, αυτοσχέδια παιδικά όργανα) προσθέτουν παραστατικότητα στην αφήγηση, δημιουργώντας ηχοχρώματα που ενισχύουν τη συναισθηματική ένταση, ενώ πολλές φορές οδηγούν και σε εκείνον ακόμα τον μουσικό αυτοσχεδιασμό.Τεκμήριο Διδακτικές προσεγγίσεις εννοιών υπολογιστικής σκέψης και τεχνητής νοημοσύνης στο νηπιαγωγείο(2022-05-12) Καρβούνη, ΜαρίαΗ παρουσία πλήθους εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης, έχει γίνει ιδιαίτερα αισθητή τα τελευταία χρόνια. Διανύουμε, χωρίς αμφισβήτηση, μια ψηφιακή εποχή όπου η ανάπτυξη και η παραγωγή τέτοιων εφαρμογών εξελίσσεται διαρκώς. Η χρήση τους δεν αρκείται μόνο στην αξιοποίησή τους για επιστημονικούς σκοπούς, πλέον έχουν σχεδιαστεί εφαρμογές ΤΝ που αλλάζουν τις απλές καθημερινές εργασίες (όπως το σκούπισμα), τον τρόπο που διασκεδάζουμε αλλά και τον τρόπο που εργαζόμαστε. Βιώνουμε αυτό που ονομάζεται, ψηφιακός μετασχηματισμός της κοινωνίας. Η ανάπτυξη της Πληροφορικής και η δημοσίευση του διάσημου άρθρου της Wing, σχετικά με την αξία της Υπολογιστικής Σκέψης, αποτέλεσε για πολλούς έναυσμα για να ασχοληθούν με μία εκ των διαστάσεών της, την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από τη στιγμή που τα παιδιά έρχονται σε επαφή με προϊόντα ΤΝ δεν μπορούμε να μην αναρωτηθούμε πως θα επηρεαστεί η ανάπτυξή τους. Καλούμαστε, λοιπόν, να δώσουμε απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα όπως: «Πως πιστεύουν τα παιδιά ότι λειτουργούν αυτές οι τεχνολογίες;», «Πως αλληλεπιδρούν με αυτές;», «Υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο που θα αλληλοεπιδράσουν μαζί τους;» και τελικά «Σε ποιο βαθμό είναι ικανές αυτές οι τεχνολογικές εφαρμογές να επηρεάσουν τη συμπεριφορά και την ανάπτυξη τους;». Ο μικρός αριθμός ερευνών στη βιβλιογραφία, που να αναλύουν τα παραπάνω, οδήγησε στο σχεδιασμό της έρευνας της παρούσας πτυχιακής εργασίας. Υλοποιήθηκε μικτή έρευνα με σκοπό τη διερεύνηση του τρόπου που τα νήπια αλληλεπιδρούν και νοηματοδοτούν μια εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης, της κατηγορίας διαλογικού λογισμικού χαρακτήρα. Η έρευνα, αν και ήταν μικρής κλίμακας, συμμετείχαν 12 νήπια, ανέδειξε σημαντικά δεδομένα για το τρόπο με τον οποίο μια εφαρμογή chatbot μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εκπαιδευτικά λογισμικά στο Νηπιαγωγείο.Τεκμήριο Κοινωνικός αποκλεισμός παιδιών σχολικής ηλικίας με μαθησιακές δυσκολίες: ο ρόλος των εκπαιδευτικών(2024-06-20) Κλώντζα, ΚαλλιόπηΗ παρούσα έρευνα αποτελεί απόρροια του προβληματισμού ως προς τον ρόλο που διαδραματίζουν οι εκπαιδευτικοί, σε περιπτώσεις αποκλεισμού μαθητών σχολικής ηλικίας, οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με διαφόρων τύπων μαθησιακές δυσκολίες, όπως η δυσλεξία, η δυσγραφία, η δυσαναγνωσία και η ΔΕΠ-Υ. Ουσιαστικά, διερευνώνται οι εμπειρίες και οι απόψεις οκτώ ενεργών εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ως προς τις γνώσεις τους σχετικά με το φαινόμενο του κοινωνικού αποκλεισμού, την εμπειρία τους με παιδιά τα οποία αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες, τις απόψεις και τις ιδέες τους ως προς τους βέλτιστους τρόπους παρέμβασης για την ορθή αντιμετώπιση των παραπάνω συνθηκών. Στο θεωρητικό πλαίσιο της εργασίας, διαχωρίζονται όλες οι έννοιες και τα κοινωνικά φαινόμενα και ζητήματα που θα ακολουθήσουν, όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός, οι μαθησιακές δυσκολίες και ο ρόλος των εκπαιδευτικών. Στο ερευνητικό τμήμα της εργασίας, εμφανίζεται η μεθοδολογία, η οργάνωση, τα αποτελέσματα και η ανάλυση. Για την εκπόνηση της ποιοτικής αυτής έρευνας, επιλέχθηκε η μέθοδος της συνέντευξης και η ανάλυση του περιεχομένου- κατά θεματικό άξονα, η οποία βοηθά στην ανάδυση του συνόλου των απόψεων των συνεντευξιαζόμενων, που κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές για την ολοκλήρωση της έρευνας και την εξαγωγή συμπερασμάτων. Η εργασία αυτή ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα που δείχνουν τον ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εκπαιδευτικοί τόσο στην εξέλιξη των μαθητών, όσο και στην αντιμετώπιση του όποιου κοινωνικού ζητήματος και αποκλεισμού αναδυθεί εντός και εκτός μιας σχολικής τάξης, δίνοντας βάση με την μελέτη μας στους μαθητές που αντιμετωπίζουν οποιουδήποτε είδους μαθησιακές δυσκολίες.Τεκμήριο Η συμβολή του παραμυθοτράγουδου στην κατάκτηση του μουσικού εγγραμματισμού για νήπια με ειδική διαταραχή της ανάγνωσης (δυσλεξία)(2024-06-04) Χαϊντούτη, Ευφροσύνη ΜαριάνναΗ προφορικότητα και ο εγγραµµατισµός δεν συναρτώνται αυστηρά µε την ύπαρξη ή απουσία ήχου και γραφής αντίστοιχα καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως πολιτισμικά και επικοινωνιακά στοιχεία τα οποία απορρέουν από διάφορες µορφές οργάνωσης µε επίκεντρο τον ήχο ή την γραφή αντίστοιχα. Είναι δυνατόν λοιπόν, να έχουμε στοιχεία εγγραµµατισµού σε µία κουλτούρα που φαινομενικά απουσιάζει η γραφή ή στοιχεία της προφορικότητας, όπως και κάθε ήχος (Σαρρής, 2005: 5). Στις σύγχρονες χρήσεις του όρου του εγγραμματισμού δεν σημειώνονται μόνο οι ικανότητες γραφής και ανάγνωσης, αλλά και η εξοικείωση του ατόμου με συνθετότερα συστήματα επικοινωνίας και κώδικες (όπως αυτή της μουσικής επικοινωνίας), τα οποία είναι σε θέση το άτομο να διαχειριστεί. Παρόλο που η έννοια του «εγγραμματισμού» είναι πρόσφορη για χρήσεις στις νέες τεχνολογίες πληροφόρησης και επικοινωνίας, στη διεθνή βιβλιογραφία αναφέρονται αρκετές χρήσεις του όρου, για θέματα που συνιστούν συστήματα κωδίκων και κουλτούρες της καθημερινότητας (Αργυρίου, 2023:21). Τα ερευνητικά ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν αφορούν τη διερεύνηση των ποιοτικών στοιχείων, τα οποία αναδύονται πολυτροπικά, συνδυάζουν μουσική και πολιτιστική κουλτούρα και ενισχύουν την εκπαιδευτική αξία διδασκαλίας των παραμυθοτράγουδων ως προς τη διαχείριση της Ειδικής Μαθησιακής Διαταραχής. Υπό το πρίσμα του λαϊκού πολιτισμού, τα μουσικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά που αναδεικνύονται είναι ιδιαίτερα προσφιλή τόσο για τη απόκτηση πολιτισμικής κουλτούρας, όσο και για την κατάκτηση του λόγου και της επικοινωνίας. Το στοιχείο του παραμυθοτράγουδου αποδεικνύεται ως ένα πραγματικά αξιόλογο εργαλείο διαχείρισης της επικοινωνίας στην εκπαιδευτική διαδικασία για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Κατά την διάρκεια της παρούσας βιβλιογραφικής ανασκόπησης, παρατηρήθηκαν ελλείψεις όσον αφορά τεκμηριωμένα επιστημονικά δείγματα μελετών, τα οποία παρουσιάζουν προτάσεις ή/και ολοκληρωμένα σχέδια διδασκαλίας σχετικά με τα παραμυθοτράγουδα και την σημαντικότητα αυτών ως εργαλείο ανάπτυξης του εκφραστικού λόγου, μνημοτεχνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων. Αντικείμενο μελλοντικής έρευνας θα μπορούσε να αποτελέσει η αξιοποίηση των παραμυθοτράγουδων για την διαχείριση των γλωσσικών διαταραχών και ιδιαίτερα της Ειδικής Μαθησιακής Διαταραχή, η οποία φαίνεται να αντιμετωπίζεται μέσα από μουσικοπαιδαγωγικές τεχνικές που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν στο νηπιαγωγείο.Τεκμήριο Ο Διευθυντής του σχολείου ως φορέας αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών(2024-06) Λιάλιου, ΆνναΗ αξιολόγηση, ως μία διαδικασία ιδιαίτερα σημαντική σε μία σχολική μονάδα, συμπεριλαμβάνει αρκετές μορφές και απευθύνεται σε διαφορετικά πρόσωπα. Στη παρούσα εργασία, γίνεται αναφορά στο ρόλο των διευθυντών/τριών στη σχολική μονάδα γενικότερα αλλά και την συμβουλή τους στη αξιολόγηση. Οι διευθυντές/τριες, αξιολογούν με βάση το νόμο 4823/2021, το έργο των εκπαιδευτικών, βασιζόμενοι στα πεδία του νόμου τα οποία εντάσσουν και τον ρόλο του Συμβούλου Παιδαγωγικής Ευθύνης στην αξιολόγηση. Στα πλαίσια της θεωρητικής μελέτης του θέματος, πραγματοποιήθηκε έρευνα σχετικά με τις απόψεις των διευθυντών/τριών σχολείων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι/ες αποτελούν φορέα αξιολόγησης του έργου των εκπαιδευτικών και παρουσιάζονται σχετικά πρόσφατα αποτελέσματα από την εφαρμογή του νόμου.Τεκμήριο Προγράμματα σπουδών και αξιολόγηση για τη μάθηση: εμπειρική μελέτη σε νηπιαγωγούς(2024-06-17) Κάρταλη, Μαρία - ΑντωνίαΗ παρούσα ερευνητική εργασία μελετά τις απόψεις των εκπαιδευτικών, σχετικά με το Πρόγραμμα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση και τη σπουδαιότητα της αξιολόγησης για τη μάθηση. Η εργασία περιλαμβάνει το θεωρητικό και το ερευνητικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος περιγράφονται λεπτομερώς η έννοια και οι διαστάσεις του προγράμματος σπουδών και της αξιολόγησης για τη μάθηση, όσο και η μεταξύ τους σύνδεση, μέσα από την ενσωμάτωση της δεύτερης στο σχεδιασμό και τη στοχοθεσία του πρώτου. Το ερευνητικό μέρος αφορά την πλήρη περιγραφή της ερευνητικής μεθοδολογίας. Η μέθοδος της έρευνας που επιλέχθηκε είναι η ποιοτική έρευνα, με τη χρήση της συνέντευξης ως ερευνητικό εργαλείο, ενώ η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την περιγραφή των δεδομένων, που ανέκυψαν από εκείνη, είναι η ανάλυση περιεχομένου ανά στόχο. Σκοπός της εργασίας είναι να αναδειχθεί η σημαντικότητα της αξιολόγησης για τη μάθηση στην προσχολική εκπαίδευση και η σύνδεσή της με το πρόγραμμα σπουδών. Τα ερευνητικά ερωτήματα αφορούν την αντιμετώπιση δυσκολιών κατά την εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών και την ανταπόκριση των περιεχομένων και των επιδιώξεών του στις κοινωνικές απαιτήσεις, τους τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευτικοί συλλέγουν δεδομένα και πληροφορίες για την πρόοδο των μαθητών και πώς τα αξιοποιούν, την εμπλοκή άλλων φορέων, όπως η οικογένεια ή οι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί στην αξιολόγηση για τη μάθηση, τον τρόπο αξιοποίησης του ατομικού φακέλου προόδου του μαθητή και τα περιεχόμενα αυτού, το βαθμό εμπλοκής των μαθητών στην αξιολόγηση και τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούνται, ώστε αυτή να διευκολύνει και να ενισχύει τη μάθηση και τέλος, το βαθμό σημαντικότητας της αξιολόγησης για τη μάθηση για τους νηπιαγωγούς. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από επτά (7) εκπαιδευτικούς Προσχολικής Εκπαίδευσης, σε δημόσια σχολεία, στη Ρόδο. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάζονται ανά ερευνητικό στόχο. Οι μισοί εκπαιδευτικοί που πήραν μέρος στην έρευνα, αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ως προς την εφαρμογή των στόχων, που το πρόγραμμα σπουδών έχει θέσει, ενώ όλοι καθιστούν κατανοητό, πως τα περιεχόμενα αυτού ανταποκρίνονται στη σύγχρονη πραγματικότητα. Ταυτόχρονα, τονίζεται, πως η αξιολόγηση είναι μία συνεχής διαδικασίας, ενώ τα στοιχεία που προκύπτουν από αυτήν κατανέμονται ως επί τω πλείστων σε γνώσεις, στάσεις και δεξιότητες, που έχουν ή όχι κατακτηθεί, ή που είναι εν δυνάμει και απαιτούν υποστήριξη τόσο από τους εκπαιδευτικούς όσο και από τους μαθητές. Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών αναφέρει ότι τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αξιολογήσουν τον εαυτό τους, ενώ οι ίδιοι για να ελέγξουν την πρόοδο και την εξέλιξη τους, αξιοποιούν κυρίως τον ατομικό φάκελο προόδου, επιδιώκοντας παράλληλα και την επικοινωνία με τους γονείς των μαθητών, αλλά και με τους συναδέλφους εκπαιδευτικούς. Τέλος, το σύνολο των συνεντευξιαζόμενων θεωρεί εξαιρετικά σημαντική την αξιολόγηση για τη μάθηση. Η εργασία ολοκληρώνεται με τη διεξαγωγή συμπερασμάτων, τα οποία τονίζουν την ανάγκη που υπάρχει για εξοικείωση των εκπαιδευτικών με το νέο αναλυτικό πρόγραμμα, αλλά και την πλήρη κατανόησης της έννοιας της αξιολόγησης για τη μάθηση, ως μία διαδικασία απαραίτητη για την υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με καλλιέργεια όλων των απαραίτητων δεξιοτήτων, που απαιτεί η εφαρμογή της.Τεκμήριο Η συμβολή των εικονοβιβλίων στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης στην προσχολική εκπαίδευση(2024) Ανδρίτσου, Νεκταρία ΕλένηΗ παρούσα εργασία πραγματεύεται κατά βάση τις έννοιες της κριτικής σκέψης και των εικονοβιβλίων, θέτοντας στο προσκήνιο τη συμβολή των εικονοβιβλίων στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης σε παιδιά προσχολικής εκπαίδευσης. Το εικονοβιβλίο, ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για τους/τις εκπαιδευτικούς, αποτελεί ένα πολυτροπικό και πολύπλοκο μέσο, όπως αναδεικνύεται ως τέτοιο μέσα από μελέτες, συνδυάζοντας την ύπαρξη της εικόνας και των λέξεων, ώστε να δύναται να παράξει μια ολοκληρωμένη ιστορία. Έτσι, γίνεται φανερό το σημείο σύνδεσης των εικονοβιβλίων και της λογοτεχνίας γενικότερα, με την κριτική σκέψη και τις δεξιότητες που αποκτά ο αναγνώστης. Η εργασία αυτή εστιάζει κατά κύριο λόγο στην ανάλυση των χαρακτηριστικών του εικονοβιβλίου, όπως είναι οι εικόνες του και η «ειρωνική» σχέση των λέξεων και των εικόνων, καθώς και το πώς τα παιδιά μπορούν να ανταποκριθούν κριτικά σε αυτά. Τέλος, γίνεται αναφορά στη διεξαγωγή κριτικών συζητήσεων μέσα στη σχολική τάξη με τον/την εκπαιδευτικό καθοδηγητή/τρια σε αυτή τη διαδικασία να ενθαρρύνει τους μαθητές και τους τελευταίους να εκφράζουν τα επιχειρήματα και τις απόψεις τους μέσω της τεχνικής των «ανοιχτών» ερωτήσεων.Τεκμήριο Θεωρίες και μοντέλα ανάπτυξης σχολικών μονάδων προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης(2024-06-17) Χριστοφή, Παναγιώτα-ΕλευθερίαΣτην παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματοποιείται μια θεωρητική προσέγγιση στις Θεωρίες Και Μοντέλα Ανάπτυξης Σχολικών Μονάδων Προσχολικής Αγωγής Και Εκπαίδευσης. Η προσχολική αγωγή και εκπαίδευση αποτελεί το θεμέλιο για τη διαμόρφωση της μελλοντικής εκπαιδευτικής πορείας και την ανάπτυξη των παιδιών. Η περίοδος αυτή είναι κρίσιμη για την ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών, καθώς καθορίζει τις βάσεις για τη γνωστική, συναισθηματική, κοινωνική και φυσική τους ανάπτυξη. Στο πλαίσιο αυτό, οι θεωρίες και τα μοντέλα ανάπτυξης σχολικών μονάδων προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης διαδραματίζουν έναν καθοριστικό ρόλο. Εξετάζοντας τις διάφορες θεωρίες ψυχολογικής ανάπτυξης και τα παιδαγωγικά μοντέλα που έχουν διαμορφωθεί, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς να δημιουργήσουμε ένα υποστηρικτικό, εμπλουτισμένο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες των παιδιών εκπαιδευτικό περιβάλλον.Τεκμήριο Αντιλήψεις εκπαιδευτικών για τους μαθητές με ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή(2023-06) Αλευροφά, ΕλπινίκηΗ παρουσία της Ιδεοψυχαναγκαστικής Διαταραχής (ΙΨΔ) σε παιδιά, εφήβους και έφηβες επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στη λειτουργικότητά τους σε προσωπικό, οικογενειακό, κοινωνικό και ακαδημαϊκό επίπεδο. Η παρούσα μελέτη έχει σκοπό να ανιχνεύσει τις πηγές πληροφόρησης και τους τρόπους αναγνώρισης και αντιμετώπισης της διαταραχής αυτής από τους/τις εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ετοιμότητα όσον αφορά τη διαχείριση της ΙΨΔ. Το δείγμα αποτέλεσαν 92 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του Νομού Δωδεκανήσου και το εργαλείο της έρευνας αποτέλεσε ερωτηματολόγιο, το οποίο συντάχθηκε από την ερευνήτρια. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι είναι λίγο πληροφορημένοι/ες για την ΙΨΔ και αυτή η πληροφόρηση έχει προέλθει κυρίως από προσωπική αναζήτηση και από σπουδές. Παρόλα αυτά, η πλειονότητα του δείγματος αναγνώρισε τα συμπτώματα της διαταραχής σε δύο σενάρια και είχε την παιδαγωγική ετοιμότητα να διαχειριστεί το μαθητή ή τη μαθήτρια που επιδιδόταν σε ψυχαναγκασμό την ώρα του μαθήματος. Η πλειονότητα των εκπαιδευτικών συγκλίνει στην άποψη ότι η συνεργασία εκπαιδευτικού, γονέων και θεραπευτών είναι απαραίτητη για τη σχολική επιτυχία των μαθητών/τριών με ΙΨΔ και τάσσεται υπέρ της συνεκπαίδευσης και συμπερίληψης, διαφωνώντας με την πρόταση ότι οι μαθητές/τριες με ΙΨΔ πρέπει να φοιτούν σε Ειδικά Σχολεία. Σημαντικό εύρημα αποτέλεσε η ανάδειξη της χρήσης πρακτικών από τους/τις εκπαιδευτικούς για την αντιμετώπιση των ακαδημαϊκών και κοινωνικών δυσκολιών των μαθητών και μαθητριών με ΙΨΔ.Τεκμήριο Μέτρηση δεικτών φυσιολογίας σε εκπαιδευτικούς προσχολικής αγωγής κατά την εκπαιδευτική πράξη με το Empatica E4(2022-09-15) Μιχάλη, ΜαρίαΗ τεχνολογική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην δυνατότητα μετρήσεων φυσιολογικών μεταβλητών που σχετίζονται με τα ανθρώπινα συναισθήματα με στόχο να αποδείξουν την σπουδαιότητά τους για την εκπαιδευτική διαδικασία. Η εφίδρωση (EDA), ο ρυθμός της καρδιάς (HR) και η θερμοκρασία του σώματος (Temp), είναι μερικές από αυτές τις μεταβλητές, οι οποίες αποτελούν την βιολογική έκφραση των συναισθημάτων που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί στα πλαίσια μιας σχολικής ημέρας, αντιδράσεις συμπεριφορικές που καθορίζονται από την ευχαρίστηση ή την δυσαρέσκεια, και φυσικά είναι ανάλογα με την προσωπικότητα, την διάθεση και την δημιουργικότητα του ατόμου σύμφωνα με την Νευροεπιστήμη (Neuroscience). Βασικός στόχος της τρέχουσας εργασίας είναι η διερεύνηση της βιολογικής/φυσιολογικής κατάστασης των εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής στη διάρκεια εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Για το λόγο αυτό σχεδιάστηκαν μετρήσεις των τριών προαναφερθεισών φυσιολογικών μεταβλητών, από ένα δείγμα 10 νηπιαγωγών μέσω της βιομετρικής συσκευής Empatica E4, η οποία επιτρέπει τη συνεχή λήψη δεδομένων με συχνότητα 4 μετρήσεων ανά δευτερόλεπτο, κατά τη διάρκεια τεσσάρων διαφορετικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων προσχολικής αγωγής. Συνολικά συγκεντρώθηκαν 90 αρχεία συνεχούς καταγραφής, τα οποία στη συνέχεια αναλύθηκαν. Από την ανάλυση των δεδομένων βρέθηκε ότι η ηλεκτροδερμική δραστηριότητα (EDA) είναι μια μεταβλητή που παρουσιάζει ιδιαίτερες διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής δραστηριότητας, αλλά και από δραστηριότητα σε δραστηριότητα, κάτι που μπορεί να αξιοποιηθεί για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με το φόρτο εργασίας ή με το γνωστικό ή συναισθηματικό φόρτο. Αντίθετα, ο καρδιακός ρυθμός (HR) και η θερμοκρασία, αν και παρουσιάζουν διακυμάνσεις δεν φαίνεται να μπορούν να οδηγήσουν σε ασφαλή συμπεράσματα.Τεκμήριο Αισθήσεις και μουσική: οι αισθητικοκινητικές αντιλήψεις και δεξιότητες στο νηπιαγωγείο, με έμφαση στη συναισθηματική ανάπτυξη του νηπίου(2023-06-20) Τριπικέλη, ΠαναγιώταΔιαχρονικά η Παιδαγωγική Επιστήμη στηρίζει τις βάσεις της στον, καίριας σημασίας, προσανατολισμό της εκπαίδευσης στη μουσική, για την ολόπλευρη ανάπτυξη του παιδιού (Γιαννούκου, Οικονομίδου & Παπάζογλου, 2021). Μέσα από μελέτες και ερευνητικές διαδικασίες δεκαετιών αποδεικνύεται πως η μουσική τέχνη επηρεάζει τόσο την καλλιέργεια της Συναισθηματικής Νοημοσύνης του παιδιού, όσο και τις αισθητηριακές, τις κινητικές, αλλά και άλλου είδους δεξιότητές του. Στην παρούσα πτυχιακή εργασία πραγματευόμαστε την επιρροή που ασκεί η μουσική και η ενασχόληση με αυτήν, στα παιδιά νηπιακής ηλικίας, όσον αφορά τις αισθητικοκινητικές τους δεξιότητες, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη συναισθηματική τους ανάπτυξη κατά την πρώτη παιδική ηλικία και στο πως αυτή εξελίσσεται μέσω της μουσικής. Το πρώτο κεφάλαιο της εργασίας αφορά τη Συναισθηματική Νοημοσύνη (ΕΙ) και τη γενικότερη Συναισθηματική Ανάπτυξη των παιδιών ηλικίας 2-2,5 έως 6 ετών. Συγκεκριμένα αναλύεται η έννοια της Συναισθηματικής Νοημοσύνης βάσει διαχρονικών θεωρητικών μοντέλων, ενώ τονίζονται οι βασικότερες δεξιότητες που διαθέτουν τα άτομα με υψηλή ΕΙ, όπως και τα οφέλη που έχουν στη ζωή τους από αυτή. Στη συνέχεια γίνεται λόγος για τη Συναισθηματική Ανάπτυξη των παιδιών στη νηπιακή ηλικία και ακολουθεί μία εκτενής αναφορά στα στάδιά της. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στη θεωρία του Howard Gardner για τους Πολλαπλούς Τύπους Νοημοσύνης και στο πως αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, ενώ εστιάζουμε στη σύνδεση μουσικής και συναισθήματος. Ακόμη διερευνάται το πώς η Μουσική Νοημοσύνη και η μουσική γενικότερα, αποτελεί μέσο καλλιέργειας της Συναισθηματικής Νοημοσύνης του ατόμου. Το τρίτο κεφάλαιο της πτυχιακής εργασίας επικεντρώνεται στο κύριο θέμα και αρχικά αναφέρονται βασικές γνωστές θεωρίες σχετικά με τη Μουσική Ανάπτυξη του παιδιού, στη νηπιακή ηλικία. Κατόπιν παρατίθενται οι αισθητηριακές και οι κινητικές δεξιότητες του νηπίου και δίνεται έμφαση στο πως αυτές αναπτύσσονται μέσω της μουσικής. Επιπλέον γίνεται λόγος για το πώς η μουσική και η ενασχόληση με αυτή καλλιεργεί συναισθηματικά το παιδί. Το τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο αναφέρεται, εν συντομία, στην έννοια της Μουσικής Αγωγής και στη σημασία της, ενώ στη συνέχεια μελετάται το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών του (2021) και του (2014) για την Προσχολική Εκπαίδευση, με επίκεντρο τη Μουσική σαν μαθησιακό αντικείμενο, ενώ επισημαίνονται οι πιθανές αντιθέσεις τους επάνω στη διδασκαλία του συγκεκριμένου αντικειμένου, αλλά και στις διαθεματικές διδασκαλίες άλλων αντικειμένων, που εμπλέκονται με αυτό. Τέλος ακολουθούν τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την πτυχιακή εργασία και ορισμένες μουσικές και μουσικοκινητικές δραστηριότητες, οι οποίες αφορούν την εξέλιξη των αισθητικοκινητικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων των παιδιών. Οι μουσικοκινητικές εφαρμογές είναι εμπνευσμένες από το Δ.Ε.Π.Π.Σ. – Α.Π.Σ (2003) και το Α.Π.Σ. (2021), αλλά και από άλλες εκπαιδευτικές πηγές και διασκευασμένες από τη φοιτήτρια που εκπονεί την πτυχιακή εργασία.Τεκμήριο Μοντέλα εκπαιδευτικής ηγεσίας και διοίκησης(2022-06-15) Ζερβού, Βικτωρία ΆνναΣτη παρούσα βιβλιογραφική πτυχιακή εργασία αναλύονται τα Συναδελφικά και Πολιτικά Μοντέλα της εκπαιδευτικής ηγεσίας και διοίκησης καθώς και η συμβολή τους στη δημιουργία διαφόρων περιβαλλόντων ηγεσίας στα πλαίσια ενός σχολείου. Ακόμη παρατίθενται τα χαρακτηριστικά του ιδανικού ηγέτη αλλά και οι ιδιότητες του ηγέτη στα Πολιτικά και Συναδελφικά Μοντέλα εκπαίδευσης, τα οποία διέπονται από διάφορες ιδιότητες. Τέλος, αναλύονται οι Θεωρίες της ηγεσίας αλλά και ρόλος του Διευθυντή ως Ηγέτη.Τεκμήριο Εκπαίδευση προσφύγων: μελέτη περίπτωσης στα Δωδεκάνησα(2022-06-29) Μερτίκα, ΙωάνναΗ παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τις απόψεις και τις γνώσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης πάνω στο θέμα της εκπαίδευσης των παιδιών-προσφύγων. Στο θεωρητικό κομμάτι αποσαφηνίζονται κάποιοι ορισμοί κι επιδιώκεται η καταγραφή και η ανάδειξη της διαχείρισης θεμάτων πολιτισμικής ετερότητας. Στο ερευνητικό μέρος, επιχειρείται η καταγραφή των απόψεων τους για την ένταξη των προσφύγων στην εκπαίδευση, τους φορείς που χρειάζεται να συνεργάζεται ένα σχολείο με μαθητές πρόσφυγες και τα αποτελέσματα της εκπαιδευτικής πολιτικής που ακολουθείται έως σήμερα στην Ελλάδα. Επίσης, επιδιώκεται η καταγραφή της ματιάς των εκπαιδευτικών σχετικά με την νομοθεσία που αφορά την εκπαίδευση των προσφύγων και η γνώση τους πάνω σε κάποιους ορισμούς. Τα ερευνητικά ερωτήματα προέκυψαν από την χρήση της ποιοτικής μεθόδου και συγκεκριμένα με την χρήση ημιδομημένης συνέντευξης για την συλλογή των δεδομένων. Η ημιδομημένη συνέντευξη πραγματοποιήθηκε σε 5 νηπιαγωγούς στη Ρόδο, κατά το τέλος του μήνα Μάη με αρχές Ιούνη 2022. Η έρευνά μας κατέδειξε ότι υπάρχει έλλειψη γνώσεων από τις εκπαιδευτικούς σχετικά με την διαπολιτισμική εκπαίδευση.Τεκμήριο Η κούκλα ως μέσω εμψύχωσης μουσικοκινητικών δραστηριοτήτων για νήπια(2022-06) Βανδώρου, ΜαρίαΗ ερευνητική εργασία ασχολείται με την απαραίτητη και σταθερή σχέση που θα πρέπει να κατέχει η κούκλα στην προσχολική εκπαίδευση, καθώς και στην συμβολή της ως μέσο εμψύχωσης και μουσικοκινητικών δραστηριοτήτων για νήπια. Σκοπός της βιβλιογραφικής έρευνας είναι η εμβάθυνση στην ιδιότητα της ψυχοσυναισθηματικής, κοινωνικής, μαθησιακής ανάπτυξης του νηπίου, καθώς και της μουσικοκινητικής του εξέλιξης, με την παράλληλη χρήση της κούκλας, καθώς και στην αρμονική ανάπτυξη των έμφυτων ικανοτήτων του παιδιού το οποίο καλείται να προσαρμοστεί σε ένα κόσμο ενηλίκων διαφορετικό από τον δικό τους. Στόχοι της έρευνας είναι η ανάπτυξη επιχειρηματολογίας για την κοινωνικοποίηση, την αισθητική καλλιέργεια, την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας των παιδιών, την εξέλιξη του λόγου, την οργάνωση της σκέψης καθώς και την ψυχαγωγία των νηπίων υπέρ της μουσικής αγωγής. Τα ερευνητικά ερωτήματα που απορρέουν από την συγκεκριμένη ερευνητική εργασία εστιάζουν, αφενός στο πώς λειτουργεί η κούκλα στην εμψύχωση και, αφετέρου, με ποιους τρόπους η κούκλα χρησιμοποιείται ως παιδαγωγικό – επικοινωνιακό μέσο για να διευκολύνει τον/την νηπιαγωγό στη μουσική διδακτική και πρακτική. Τέλος, θα διερευνηθούν τα οφέλη αξιοποίησης της κούκλας για το νήπιο, ως μέσο ενίσχυσης των κοινωνικών δεξιοτήτων του (αυτοαντίληψη, ελεύθερη έκφραση του λόγου και του σώματος). Ο προβληματισμός μας επικεντρώνεται στους τρόπους αξιοποίησης της κούκλας στη σχολική ζωή του νηπίου και τη συνεισφορά της στην συναισθηματική του στήριξη.Τεκμήριο Ο εκπαιδευτικός ρόλος του παιχνιδιού στα μαθηματικά της πρώτης σχολικής ηλικίας και οι απόψεις των μαθητών για το παιχνίδι στην τάξη των μαθηματικών(2022-06) Μερζιώτη, ΙωάνναΤο εκπαιδευτικό παιχνίδι είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους διδασκαλίας των μαθηματικών, διότι φαίνεται να συμβάλλει στην οικοδόμηση των μαθηματικών εννοιών. Το «παιχνίδι» δεν επιδέχεται συγκεκριμένο ορισμό, παρόλο που πολλοί ερευνητές προσπάθησαν να το ορίσουν. Συγκεκριμένα, για το «μαθηματικό παιχνίδι» ο Gardner (1986), οι Harvey και Bright (1985), ο Oldfield (1991) κ.α. έχουν δώσει διαφορετικούς ορισμούς. Ωστόσο, όλοι καταλήγουν στα κοινά χαρακτηριστικά του παιχνιδιού (Σκουμπουρδή, 2015). Στο πρώτο μέρος της εργασίας διερευνήθηκε ο εκπαιδευτικός ρόλος του παιχνιδιού στην ιστορία και αναδείχθηκε η εκπαιδευτική του αξία στην αρχαία Ελλάδα, στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, στην εποχή της Αναγέννησης και ο εκπαιδευτικός του ρόλος από την δεκαετία του ΄70 και μετά (Σκουμπουρδή, Καλαβάσης, 2005). Επίσης, αναδείχθηκε ο εκπαιδευτικός ρόλος του παιχνιδιού στις παιδαγωγικές θεωρίες για το παιχνίδι και στις έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με το θέμα αυτό (Σκουμπουρδή, 2015). Επιπλέον, διερευνήθηκε ο εκπαιδευτικός ρόλος του παιχνιδιού στα ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ και στο Ν.Π.Σ για τον νηπιαγωγείο (ΔΕΠΠΣ-ΑΠΣ, 2002 & ΝΠΣ, 2014). Στο δεύτερο μέρος της εργασίας πραγματοποιήθηκε ποιοτική έρευνα μέσω συνέντευξης με ανοιχτού και κλειστού τύπου ερωτήσεις στα νήπια ενός τμήματος νηπιαγωγείου και στη νηπιαγωγό με σκοπό να καταγραφούν οι απόψεις τους για το παιχνίδι και τον ρόλο του στη τάξη των μαθηματικών. Τα ερευνητικά ερωτήματα που τέθηκαν ήταν τα εξής: τι είναι για τα παιδιά παιχνίδι και τι για τη νηπιαγωγό, τι θεωρεί η νηπιαγωγός ότι μαθαίνουν τα παιδιά από τα παιχνίδια στην τάξη των μαθηματικών και τι θεωρούν τα παιδιά ότι μαθαίνουν από τα παιχνίδια στην τάξη των μαθηματικών. Τα συμπεράσματα της έρευνας καταλήγουν στο ότι στο συγκεκριμένο νηπιαγωγείο αναγνωρίζεται ο εκπαιδευτικός ρόλος του παιχνιδιού τόσο από τα παιδιά όσο και από τη νηπιαγωγό του τμήματος.Τεκμήριο Η σημασία της (δια)πολιτιστικής εκπαίδευσης στην προσχολική αγωγή και ο ρόλος της παραδοσιακής μουσικής(2022-06-07) Κώστογλου, ΕυαγγελίαΟι περισσότερες χώρες του δυτικού πολιτισμού έχουν/είχαν σχεδόν παρόμοιες προσδοκίες από το εκπαιδευτικό τους σύστημα. Οι προσδοκίες ή τα «ιδανικά» στηρίχτηκαν πάνω σε διαχρονικά διακυβευμένες θέσεις και προγράμματα σπουδών όπως να προσφέρουν ολοκληρωμένη και περιεκτική εκπαίδευση για την πλήρη ανάπτυξη του παιδιού, να προσφέρουν ισονομία στην παροχή της εκπαίδευσης με όλα τα μέσα, να διδάσκουν με προσανατολισμό το κοινωνικό πρόσωπο της εκπαίδευσης και τον σεβασμό της κουλτούρας, να αναδεικνύουν και να εξελίσσουν ικανότητες. Διαπιστώνουμε ότι -διαχρονικά- αναπτύσσεται μια ρητορική για την ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση με στόχο την καλλιέργεια κυρίως των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα και την έμφαση να δίνεται στην ενσυναίσθηση του ενεργού πολίτη για το περιβάλλον όπου ζει και δημιουργεί διαμορφώνοντας ανάλογη συνείδηση πολιτισμού. Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι, αφενός, η διερεύνηση του πλαισίου πολιτιστικής «σκέψης» με αναφορές σε πηγές που τεκμηριώνουν την σημαντικότητα της (δια)πολιτιστικής εκπαίδευσης για την προσχολική αγωγή και, αφετέρου, η συλλογή δεδομένων για πολιτιστικές πρακτικές, όπως είναι η αξιοποίηση του παιδικού παραδοσιακού τραγουδιού, και αφορούν τις απόψεις και τις στάσεις φοιτητών της προσχολικής αγωγής. Σημαντικοί παράγοντες για τη διαμόρφωση της (δια)πολιτιστικής εκπαίδευσης θεωρούνται η ελληνική παράδοση και πιο συγκεκριμένα η μουσική λαογραφία –ενσωματώνοντας ειδικά χαρακτηριστικά στοιχεία- στις μουσικές πρακτικές των νηπιαγωγών. Ως πιο πρόσφορο, το παιδικό τραγούδι προσεγγίζεται από την ερευνήτρια ως σύλληψη ιδέας πολιτισμού και προτείνεται ως εργαλείο διαμόρφωσης ανάλογης κουλτούρας εκ μέρους των μελλοντικών παιδαγωγών της προσχολικής αγωγής. Η εργασία αξιοποιεί ερευνητικά την ομάδα εστίασης (focus group) για να αντλήσει εμπειρικά δεδομένα και να τα επεξεργαστεί.Τεκμήριο Ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον ως πεδία ηχητικών ερεθισμάτων: ο ρόλος της μουσικής στην ανάπτυξη του νηπίου(2022-06-06) Κάππα, ΦωτεινήΗ παρούσα εργασία πραγματεύεται την επίδραση της μουσικής στην ανάπτυξη του νηπίου, αξιοποιώντας στην παιδαγωγική πράξη και στη μαθησιακή διαδικασία τα ηχητικά ερεθίσματα που λαμβάνει το παιδί από το οικείο περιβάλλον του και τη φύση. Σκοπός της εργασίας είναι να ερμηνεύσει μέσα από την βιβλιογραφική έρευνα τη σχέση που έχουν το Ανθρωπογενές και το Φυσικό Περιβάλλον με την (προσ)λήψη των ήχων που λαμβάνει το παιδί καθώς και να αποδείξει ότι η μουσική αγωγή, όταν αξιοποιεί καινοτόμες παιδαγωγικές προτάσεις συμβάλλει στην καλλιέργεια δεξιοτήτων που θεωρούνται απαραίτητες στον 21ο αιώνα. Η εργασία χωρίζεται σε τέσσερα κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφεται το ακουστικό σύστημα, οι λειτουργίες της ακοής και της ακρόασης ως κομβικές για την πρόσληψη των ήχων και “ερμηνεύεται” η έμφυτη μουσική αντίληψη κάθε παιδιού, η οποία ασφαλώς μπορεί να καλλιεργηθεί περαιτέρω. Μέσα από ερευνητικά ευρήματα, συνδέεται και αναδεικνύεται η σχέση της μουσικής με τομείς ανάπτυξης των νηπίων καθώς και η συμβολή του οικείου περιβάλλοντος σε αυτήν. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύονται διεξοδικά οι επιδράσεις που ασκούν τα ηχητικά ερεθίσματα που λαμβάνει ένα νήπιο από το στενό οικογενειακό του περιβάλλον καθώς και το πώς αυτά εντάσσονται στα προγράμματα σπουδών του νηπιαγωγείου και της μουσικής εκπαίδευσης για το νηπιαγωγείο. Το τρίτο κεφάλαιο αφορά στο φυσικό περιβάλλον, την αλληλεπίδραση και την αντίδραση που προκαλούν οι ήχοι της φύσης στη νηπιακή ηλικία, ενώ στη συνέχεια, κατηγοριοποιούνται διδακτικές παρεμβάσεις αξιοποίησης μουσικοπαιδαγωγικών προτάσεων για την ακουστική οικολογία και την καλλιέργεια του οικολογικού πολιτισμού σε σχολικά περιβάλλοντα. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο της βιβλιογραφικής έρευνας επιχειρείται μία κριτική για την απαραίτητη κουλτούρα που οφείλει ο/η νηπιαγωγός αλλά και ο/η κάθε/καθεμία παιδαγωγός να διαμορφώσει προς όφελος των μαθητών/-τριών του/της καλλιεργώντας την ακουστική μνήμη και ταυτότητα.