Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού
Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://hellanicus.lib.aegean.gr/handle/11610/5674
Περιηγούμαι
Πρόσφατες Υποβολές
Τεκμήριο Δημιουργική αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού: μελέτη σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης στη Ρόδο(2024-12-09) Μυλωνά, ΒαλασίαΗ κλιμάκωση των παγκόσμιων εργασιακών αλλαγών έχει μεγάλες επιπτώσεις στις ζωές των εργαζομένων, καθώς η ίδια η φύση της εργασίας αλλάζει, λόγω της εκθετικής αύξησης της υπολογιστικής ισχύς των μηχανών, της τεχνητής νοημοσύνης, της αυτοματοποίησης των εργασιών, της αδυναμίας των κρατών να διασφαλίσουν την εργασία στο ΑΔ και των επακόλουθων επιπτώσεων των παραπάνω στα επιχειρηματικά και διοικητικά μοντέλα και οργανωσιακά χαρακτηριστικά. Ο νέος καταμερισμός των εργασιακών καθηκόντων μεταξύ του ΑΔ, των αλγορίθμων και των μηχανών θα οδηγήσει στον ριζικό μετασχηματισμό των θέσεων εργασίας και τη δημιουργία νέων με διαφορετικές προδιαγραφές, που ακόμα δεν έχουν χαρτογραφηθεί. Ο μεγάλος προβληματισμός έγκειται στο γεγονός ότι στη σύγχρονη εποχή των ραγδαίων οικονομικών και κοινωνικών μετασχηματισμών, εντοπίζεται ένα μεγάλο κενό, μεταξύ της τεχνητής νοημοσύνης, των δεξιοτήτων του ΑΔ και των επιχειρηματικών πρακτικών και δημόσιων πολιτικών, το οποίο επιτάσσει την προσαρμογή των οργανισμών των Ο.Τ.Α. και του ΑΔ τους στις νέες αναπτυξιακές απαιτήσεις και στις σύγχρονες εργασιακές αλλαγές. Η δημιουργικότητα αναγνωρίζεται πλέον ως η σημαντικότερη δεξιότητα των εργαζομένων στα σύγχρονα εργασιακά περιβάλλοντα, καθώς αποτελεί τη μήτρα γέννησης και ανάδυσης των νέων ιδεών, τον τρόπο εύρεσης, ορισμού και επίλυσης των ασαφώς προσδιορισμένων προβλημάτων και τη σύνθετη, πολύπλευρη και πολυδιάστατη διαδικασία αλλαγής των υπαρχόντων πεδίων και τομέων, με στόχο την παραγωγή πρωτότυπων, καινοτόμων, χρήσιμων, κατάλληλων και αξιόλογων, για την κοινωνία, δημιουργικών εργασιακών προϊόντων. Η δημιουργική σκέψη και δεξιότητα συνοδοιπορεί με εργασιακές ανθρωποκεντρικές δεξιότητες όπως την αυτό-αποτελεσματικότητα, την ανθεκτικότητα, την ευελιξία, τη συναισθηματική νοημοσύνη, την εσωτερική παρακίνηση, την αυτογνωσία, την περιέργεια και την προθυμία για μάθηση, ενισχύοντας την ικανότητα προσαρμογής των εργαζομένων στα σύγχρονα εργασιακά μοντέλα. Η αναγκαιότητα βαθύτερης και ουσιαστικότερης επένδυσης στο ΑΔ της Τ.Α. Ρόδου δύναται να εγγυηθεί την επιτυχή μετάβαση και προσαρμογή της στις παγκόσμιες πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και ηθικές προκλήσεις. Η Δημιουργική Αξιοποίηση Ανθρώπινου Δυναμικού, ως η συστηματική διαδικασία αξιοποίησης της δημιουργικής σκέψης του ΑΔ, του δημιουργικού δυναμικού και της επίδοσης, των προσωπικών χαρακτηριστικών, των δεξιοτήτων, της συμπεριφοράς, της ικανότητας και της προθυμίας για μάθηση, της εσωτερικής και συνεργειακής εξωτερικής παρακίνησης, του αποθέματος της εμπειρογνωμοσύνης και των δυναμικών αλληλεπιδράσεών των εργαζομένων μεταξύ τους, με τους τομείς, τα πεδία, τον τόπο και την εποχή, υπό το πρίσμα των περιβαλλοντικών και οργανωσιακών επιρροών, καθώς και των διαδικασιών και λειτουργιών του ΑΔ, οδηγεί στην ενσωμάτωση και εφαρμογή της δημιουργικότητας στους εργασιακούς χώρους, με απώτερο σκοπό την πολύπλευρη, διεπιστημονική και ολιστική προσέγγιση εκμαίευσης της δύναμης και των ταλέντων των εργαζομένων της Τ.Α. Ρόδου. Μολονότι είναι δύσκολο να προβλεφθούν με ακρίβεια το βάθος και το εύρος των εργασιακών αλλαγών, που επίκειται, καθώς και τα χαρακτηριστικά του εργασιακού περιβάλλοντος του μέλλοντος, ωστόσο, οι εργαζόμενοι/ες με αναπτυγμένες δημιουργικές δεξιότητες αποτελούν τους/τις ωφελούμενους/ες της ψηφιακής εποχής, καθώς διαθέτουν το πλεονέκτημα της γρήγορης προσαρμογής στις νέες συνθήκες, της βαθύτερης ενσωμάτωσης της νέας γνώσης και του αποτελεσματικού μετασχηματισμού της σκέψης. Η δημιουργικότητα δύναται να καλλιεργηθεί και να αποτελεί αντικείμενο εκπαίδευσης των επόμενων γενεών και επιμόρφωσης του τωρινού ΑΔ, αποτελώντας τη σημαντικότερη επένδυση για την ανάπτυξη των εργαζομένων, των ομάδων και των οργανισμών.Τεκμήριο Διερεύνηση των άτυπων συλλογισμών πρόβλεψης μαθητών/τριών 6-8 ετών σε δραστηριότητες στατιστικής στη σχολική τάξη και την οικογένεια(2024-09-18) Μιχαλοπούλου, ΑναστασίαΣτην παρούσα διατριβή υποστηρίζεται η σημασία της ενασχόλησης των μαθητών και μαθητριών των μικρών τάξεων του δημοτικού με δραστηριότητες στατιστικής και διερευνώνται οι άτυποι στατιστικοί συλλογισμοί που παράγονται στη σχολική τάξη και την οικογένεια. Σύγχρονες έρευνες αναδεικνύουν τη χρησιμότητα της ένταξης της μάθησης και της διδασκαλίας της στατιστικής στα προγράμματα σπουδών των μαθηματικών (ενδεικτικά Bargagliotti et al., 2020; Ben-Zvi & Garfield, 2004; Cobb, 1999; Franklin et al., 2007) και τονίζουν την αναγκαιότητα καλλιέργειας της κριτικής στατιστικής σκέψης (Weiland, 2017) για την εξέλιξη των μαθητών/τριών σε σκεπτόμενους πολίτες. Ακόμη, στη διατριβή υποστηρίζεται ότι δεδομένου ότι οι μαθητές/τριες λαμβάνουν μέρος σε πολλαπλές κοινότητες, από τη σχολική τάξη και την οικογένεια μέχρι την ευρύτερη κοινωνία (Yackel et al., 2011) η έρευνα στη μαθηματική εκπαίδευση οφείλει να λαμβάνει υπόψη και τον παράγοντα της γονικής συμμετοχής στη διαμόρφωση της μαθηματικής εμπειρίας των μαθητών/τριών (Kafoussi et al., 2020). Σχετικές έρευνες τεκμηριώνουν ότι ενδείκνυται η εμπλοκή των μαθητών και μαθητριών από μικρή ηλικία στη στατιστική (English, 2013; Makar, 2016; Makar & Rubin, 2017; Oslington et al., 2020). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη της άτυπης στατιστικής συμπερασματολογίας (informal statistical inference) στις μικρές ηλικίες (Makar & Rubin, 2017). Η πρόβλεψη, ως καθημερινή δραστηριότητα αξιοποίησης της προσωπικής εμπειρίας, επιτρέπει στους μαθητές και τις μαθήτριες να εμπλακούν με την άτυπη στατιστική συμπερασματολογία (Makar, 2013; Zieffler et al., 2008). Προκειμένου να περιγραφεί ο τρόπος που εμπλέκονται οι μαθητές και μαθήτριες σε άτυπες προβλέψεις αξιοποιήθηκαν τα τέσσερα επίπεδα αντίληψης δεδομένων όπως παρουσιάζονται στην εργασία του Konold και των συνεργατών του (Κonold et al., 2015). Τα δεδομένα της έρευνας αντλήθηκαν από τις απαντήσεις 67 μαθητών και μαθητριών Α και Β δημοτικού: (α) σε ατομικές συνεντεύξεις που διενεργήθηκαν πριν και μετά την ολοκλήρωση διδακτικής παρέμβασης στην τάξη, (β) σε ομαδικές εργασίες των μαθητών/τριών κατά τη διάρκεια της διδακτικής παρέμβασης, (γ) στα δύο φυλλάδια εργασιών που δόθηκαν για το σπίτι και συμπληρώθηκαν με τη συμμετοχή ενός γονέα. Τα δεδομένα υποβλήθηκαν σε ανάλυση περιεχομένου (Bryman, 2016) και θεματική ανάλυση (Boyatzis, 1998; Braun & Clarke, 2012) και διαπιστώθηκε ότι: (α) σε κάθε επίπεδο αντίληψης δεδομένων αντιστοιχούν συγκεκριμένες κατηγορίες απαντήσεων κατά την ενασχόληση των μαθητών/τριών με δραστηριότητες άτυπης στατιστικής πρόβλεψης, (β) οι μαθητές/τριες δυσκολεύονται περισσότερο να επιλέξουν τιμή πρόβλεψης μέσα στο εύρος τιμών των δεδομένων, όταν το εύρος τιμών των δεδομένων είναι μεγάλο, (γ) η γονική συμμετοχή, μέσα από τη συνεργασία για τις εργασίες που δίνονται για το σπίτι, επηρεάζει το επίπεδο αντίληψης των δεδομένων του/της μαθητή/τριας και στις δύο τάξεις της Α και Β δημοτικού και (δ) οι μαθητές/τριες ωφελήθηκαν από την εμπειρία τους κατά τη διάρκεια των διδακτικών παρεμβάσεων εξελίσσοντας το επίπεδο που αντιλαμβάνονται τα δεδομένα. Η παρούσα έρευνα συμβάλλει στην εξέλιξη των τεσσάρων επιπέδων αντίληψης δεδομένων (Konold et al., 2015), στην καλλιέργεια της συμπερίληψης των γονέων στην κατανόηση της μαθηματικής εμπειρίας των μαθητών/τριών και στον σχεδιασμό δραστηριοτήτων άτυπης στατιστικής συμπερασματολογίας για την εκπαίδευση μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών.Τεκμήριο Μελέτη των δημογραφικών παραγόντων και της συμβολής της δια βίου μάθησης στην επαγγελματική ικανοποίηση και δέσμευση του ανθρώπινου δυναμικού: η περίπτωση των εκπαιδευτικών(2024) Αμπατζόγλου, ΑναστασίαΣτο πεδίο της εκπαίδευσης, η εργασιακή (επαγγελματική) ικανοποίηση και δέσμευση, και στον αντίποδα αυτών η εξουθένωση, αποτελούν τρία φαινόμενα, με αυξανόμενο ερευνητικό ενδιαφέρον, καθώς επηρεάζουν την ανάπτυξη και ευημερία του ανθρωπίνου δυναμικού. Παράλληλα, η δια βίου μάθηση, κυρίως με τη μορφή επιμορφωτικών δραστηριοτήτων στο πεδίο της μη τυπικής εκπαίδευσης γίνεται ολοένα και πιο σημαντική ως μέσο που μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη και ευημερία των εκπαιδευτικών και την αποδοτικότητα των οργανισμών, στους οποίους το δυναμικό αυτό απασχολείται. Σε μια προσπάθεια σύνδεσης των παραπάνω, η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τις απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με (α) το επίπεδο εργασιακής ικανοποίησης, δέσμευσης και εξουθένωσης που βιώνουν ως απασχολούμενοι/ες στο σχολικό περιβάλλον και (β) τον δυνητικό ρόλο που μπορεί να παίξει η επιμόρφωση στη διαμόρφωση του επιπέδου ικανοποίησης, δέσμευσης και εξουθένωσης. Τόσο για το (α), όσο και για το (β), η διερεύνηση γίνεται κατά κύριο λόγο με εστίαση στην επίδραση προσωπικών, εργασιακών και μορφωτικών παραγόντων στα τρία αυτά φαινόμενα. Η εργασία περιλαμβάνει θεωρητικό και εμπειρικό μέρος. Στο θεωρητικό μέρος, γίνεται εννοιολογική ανάλυση των τριών φαινομένων και της δια βίου μάθησης, παρατίθενται σχετικές έρευνες που μέχρι τώρα έχουν διεξαχθεί. Η βιβλιογραφική επισκόπηση οδηγεί στην ανάγκη να διερευνηθούν τέσσερις ερευνητικοί άξονες που αφορούν: (1) το τρέχον επίπεδο ικανοποίησης, δέσμευσης και εξουθένωσης των εκπαιδευτικών, (2) τον ρόλο των προσωπικών, εργασιακών και μορφωτικών παραγόντων στη διαμόρφωση του επιπέδου των τριών φαινομένων, (3) τον δυνητικό ρόλο της επιμόρφωσης στο επίπεδο ικανοποίησης, δέσμευσης και εξουθένωσης των εκπαιδευτικών, και, (4) τον ρόλο των προσωπικών, εργασιακών και μορφωτικών παραγόντων στη διαμόρφωση του δυνητικού ρόλου της επιμόρφωσης αναφορικά με τα τρία φαινόμενα. Στο εμπειρικό μέρος, διεξήχθη ποσοτική έρευνα, με χρήση ενός σύνθετου ερωτηματολογίου που αποτέλεσε το μέσο συλλογής δεδομένων. Το δείγμα αποτέλεσαν 1956 εκπαιδευτικοί της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, από την Ελλάδα. Από την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της παρούσας εργασίας και, ειδικότερα από τα αποτελέσματα που αφορούν το επίπεδο ικανοποίησης, δέσμευσης και εξουθένωσης του συνόλου του δείγματος, προκύπτει ότι το επάγγελμα του/ της εκπαιδευτικού, είναι ένα επάγγελμα που προσφέρει μέτριο έως σχετικά υψηλό βαθμό ικανοποίησης, προκαλεί πολύ υψηλό βαθμό δέσμευσης και οδηγεί σε μάλλον χαμηλό επίπεδο εξουθένωσης. Ορισμένοι από τους δημογραφικούς παράγοντες φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο -κυρίως αυτοί που συνδέονται με την εμπειρία. Σε ό,τι αφορά την επιμόρφωση, ο ρόλος της φαίνεται σχετικά περιορισμένος με εξαίρεση την επίδρασή της στο επίπεδο εξουθένωσης.Τεκμήριο Οι αναδυόμενες τεχνολογίες στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση: η περίπτωση αξιοποίησης της επαυξημένης πραγματικότητας στην επανεκπαίδευση και αναβάθμιση γνώσεων και δεξιοτήτων εκπαιδευτικών & εκπαιδευτών/ριών σε καινοτόμα προγράμματα σπουδών(2024-06-14) Πιτσικάλης, ΣταύροςΗ ραγδαία ανάπτυξη των αναδυόμενων τεχνολογιών, όπως η Επαυξημένη Πραγματικότητα, έχει ανοίξει νέες δυνατότητες για την ενίσχυση της διδασκαλίας και της μάθησης σε διάφορα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Η Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς η Επαυξημένη Πραγματικότητα έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν και οι εκπαιδευόμενοι αλληλεπιδρούν με το εκπαιδευτικό υλικό και προετοιμάζονται για τη σύγχρονη αγορά εργασίας. Η παρούσα έρευνα αναμένεται να συνεισφέρει σε έναν βαθμό στην υποστήριξη των εκπαιδευτικών/ εκπαιδευτών Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στην Ελλάδα, στην επανεκπαίδευση και αναβάθμιση γνώσεων και δεξιοτήτων (reskilling and up-skilling) όσον αφορά στην υποστήριξη των εκπαιδευομένων τους για μία ομαλή μετάβαση από περιβάλλοντα εκπαίδευσης/ μαθητείας/ κατάρτισης σε πραγματικά επαγγελματικά περιβάλλοντα της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Η πρωτοτυπία της παρούσας έρευνας διαπιστώνεται σε πολλαπλά στοιχεία της, συμπεριλαμβανομένης της τεχνολογίας της Επαυξημένης Πραγματικότητας καθ’ αυτής, της μεθοδολογικής προσέγγισης, καθώς και του συνολικού σχεδιασμού και της δομής του επιμορφωτικού προγράμματος. Ως μεθοδολογία της έρευνας εφαρμόστηκε μια μεικτή προσέγγιση, που συνδυάζει δύο διαδοχικές φάσεις συλλογής δεδομένων, μία ποσοτικών και μία ποιοτικών, ανεξαρτήτως σειράς και βαρύτητας, υπό το πρίσμα μιας θεωρητικής προοπτικής, με την τριγωνοποίηση να αποτελεί τη διαδικασία ενοποίησης των δύο φάσεων. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω ερωτηματολογίου, συνεντεύξεων, ομάδων εστίασης, τεκμηρίων των συμμετεχόντων και παρατήρησης του ερευνητή. Το επιμορφωτικό πρόγραμμα πραγματοποιήθηκε πιλοτικά με μια ομάδα εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών δομών Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης από όλη την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα της πιλοτικής αξιολόγησης ανέδειξαν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες αξιοποίησης της Επαυξημένης Πραγματικότητας στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση, προσφέροντας ένα πρακτικό μοντέλο για την κατάρτιση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών για την αποτελεσματική ενσωμάτωση της Επαυξημένης Πραγματικότητας στις διδακτικές τους πρακτικές. Η Επαυξημένη Πραγματικότητα έχει τη δυνατότητα να μεταμορφώσει την εκπαιδευτική εμπειρία στην Ελλάδα, καθιστώντας την Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση πιο ελκυστική και αποτελεσματική για τους εκπαιδευόμενους, προετοιμάζοντάς τους κατάλληλα για τις προκλήσεις του 21ου αιώνα. Η Ελληνική πολιτεία και οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να συνεργαστούν για να διασφαλίσουν ότι η Επαυξημένη Πραγματικότητα αξιοποιείται αποτελεσματικά για τη βελτίωση της ποιότητας της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης στην Ελλάδα. Τα συμπεράσματα της παρούσας έρευνας έχουν ήδη αξιοποιηθεί και δύναται να αξιοποιηθούν περαιτέρω στο μέλλον για την επικαιροποίηση προγραμμάτων και οδηγών σπουδών με κατευθύνσεις για πιο διαδραστικές και αποτελεσματικές μαθησιακές εμπειρίες, υποστηριζόμενες από αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η Επαυξημένη Πραγματικότητα και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Τέλος, στα αποτελέσματα της έρευνας συμπεριλαμβάνονται ο προτεινόμενος εμπλουτισμός των υφιστάμενων γενικών περιγραφών μαθησιακών αποτελεσμάτων των επιπέδων 3 έως 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (και κατ’ επέκταση του Ευρωπαϊκού Πλαισίου), καθώς και προτάσεις για την ανάπτυξη μικροδιαπιστευτηρίων για την ανταπόκριση των μαθησιακών αποτελεσμάτων στη σύγχρονη αγορά εργασίας και τη συμβολή τους στην επαν-ειδίκευση και την αναβάθμιση δεξιοτήτων των συμμετεχόντων στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση.Τεκμήριο Ποιότητα, διασφάλιση ποιότητας και αξιολόγηση σχολικών μονάδων: συγκριτική μελέτη εκπαιδευτικών δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων(2024-07-03) Γκαρνάρα, Ροδούλα ΣταυρούλαΟι έννοιες της «ποιότητας των σχολικών μονάδων», της «διασφάλισης ποιότητας των σχολικών μονάδων» και της «αξιολόγησης των σχολικών μονάδων» κατέχουν περίοπτη θέση στις συζητήσεις της διεθνούς εκπαιδευτικής κοινότητας. Ειδικότερα, οι έννοιες της ποιότητας και της διασφάλισης ποιότητας, αν και προέρχονται από τον χώρο της οικονομίας και των επιχειρήσεων, φαίνεται τις τελευταίες δεκαετίες να συμβάλλουν σημαντικά και στον εκπαιδευτικό χώρο μέσω της διαμόρφωσης στρατηγικών και μεθοδολογιών για την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών συστημάτων. Εντούτοις, στον ελλαδικό χώρο τα μονοπάτια προς την ποιότητα των σχολικών μονάδων και ιδιαίτερα προς τη διασφάλιση της ποιότητάς τους είναι μάλλον αχαρτογράφητα. Από την άλλη πλευρά, η έννοια της αξιολόγησης των σχολικών μονάδων είναι μία έννοια αρκετά οικεία στον εκπαιδευτικό κόσμο, η οποία ήταν πάντα στο επίκεντρο, ενώ με τα νομοθετήματα των τελευταίων χρόνων, βάσει των οποίων έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή η αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων, είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η συγκριτική μελέτη των απόψεων εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων αναφορικά με την ποιότητα, τη διασφάλιση ποιότητας και την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, καθώς και η διερεύνηση της σύνδεσης των τριών πυλώνων και του πλέγματος σχέσεων που αναπτύσσεται αναμεταξύ τους. Για τις ανάγκες της έρευνας κατασκευάστηκε ερωτηματολόγιο που χορηγήθηκε δια ζώσης, αλλά και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 1095 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων. Μέσα από τα αποτελέσματα της έρευνας διαπιστώθηκε σημαντική διαφοροποίηση των απόψεων των εκπαιδευτικών δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων σε θέματα που αφορούσαν την ποιότητα, τη διασφάλιση ποιότητας και την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, ενώ στις περισσότερες των περιπτώσεων στατιστικά σημαντικές διαφορές εντοπίστηκαν και ανάμεσα στις απόψεις των εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ακόμη, μέσα από τη μελέτη αναδείχθηκαν οι διαφορές της θεωρίας από την πράξη και, πιο συγκεκριμένα, του βαθμού σπουδαιότητας που απέδωσαν οι εκπαιδευτικοί με τον βαθμό ανταπόκρισης των σχολικών τους μονάδων σε όλους τους στόχους ποιότητας, διασφάλισης ποιότητας και αξιολόγησης των σχολικών μονάδων που τέθηκαν με τις διαφορές να είναι στατιστικά σημαντικές σε όλες τις περιπτώσεις. Τέλος, μέσα από τη δημιουργία των δομικών μοντέλων διαπιστώθηκε η σύνδεση των τριών πυλώνων της διατριβής, ενώ, παράλληλα, προέκυψαν και κάποιες ενδιαφέρουσες προεκτάσεις, που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης.Τεκμήριο Ο οπτικός γραμματισμός ως παιδαγωγικό μέσο επικοινωνίας: ο ρόλος του στη διδασκαλία της γλώσσας στο δημοτικό σχολείο(2024) Παυλίδου, ΚαλλιόπηΑπό τα τέλη του 20ου αιώνα, οι μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές, οι τεχνολογικές καινοτομίες, καθώς και η πολυπολιτισμικότητα έχουν επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο που οι άνθρωποι επικοινωνούν και μεταδίδουν πληροφορίες. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το οποίο εξελίσσεται συνεχώς, οι παραδοσιακές μορφές επικοινωνίας, όπως ο γραπτός και ο προφορικός λόγος, δεν αρκούν πλέον. Αντίθετα, η πολυτροπικότητα, η οποία συνδυάζει διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, όπως ο λόγος, η εικόνα, ο ήχος κ.ά., αποτελεί θεμελιώδη παράγοντα για την παραγωγή και κατανόηση νοημάτων στη σύγχρονη επικοινωνία. Στην εκπαίδευση, η πολυτροπικότητα και οι πολυγραμματισμοί δημιουργούν νέες προκλήσεις και απαιτήσεις, καθιστώντας αναγκαία την κατανόηση και την παραγωγή πολυτροπικών κειμένων. Τόσο οι εκπαιδευτικοί όσο και οι μαθητές/τριες χρειάζεται να αναπτύξουν δεξιότητες για την ανάλυση διαφόρων ειδών κειμένων και για την επικοινωνία σε ποικίλα κοινωνικά πλαίσια. Ως εκ τούτου, οδηγούμαστε σε έναν διευρυμένο ορισμό του γραμματισμού, ο οποίος περιλαμβάνει την ικανότητα αποτελεσματικής επικοινωνίας σε πολυτροπικές καταστάσεις. Η εικόνα, ως εργαλείο μάθησης, αποδεικνύεται εξαιρετικά αποτελεσματική στη διδακτική διαδικασία, καθώς ενισχύει την ενεργή συμμετοχή των μαθητών/τριών, ενώ ταυτόχρονα τα διδακτικά εγχειρίδια χρησιμοποιούν εικονιστικά στοιχεία για να ενισχύσουν την κατανόηση και το ενδιαφέρον των παιδιών. Η παρούσα μελέτη είναι μια επισκόπηση πεδίου, η οποία εστιάζει στους/στις εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα, αφορά τους/τις εκπαιδευτικούς ΠΕ 70 που διδάσκουν το μάθημα της Γλώσσας σε Δημοτικά Σχολεία της χώρας. Στην έρευνα περιλαμβάνονται μόνο μόνιμοι/ες και αναπληρωτές/τριες δάσκαλοι/ες της ειδικότητας αυτής, ενώ εκπαιδευτικοί άλλων ειδικοτήτων και εκπαιδευτικοί ΠΕ 70 που δεν διδάσκουν Γλώσσα σε σχολική τάξη εξαιρούνται από τη μελέτη. Το δείγμα της έρευνας περιλαμβάνει 529 εκπαιδευτικούς, εκ των οποίων οι 391 είναι γυναίκες (73,9%) και οι 138 είναι άνδρες (26,1%). Για την καταγραφή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ένα πρωτότυπο ερωτηματολόγιο, το οποίο κατασκευάστηκε ειδικά για τους σκοπούς της έρευνας. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω μιας σειράς στατιστικών μεθόδων, που περιλάμβαναν τόσο περιγραφικές όσο και επαγωγικές αναλύσεις. Αυτές οι στατιστικές προσεγγίσεις επέτρεψαν τη λεπτομερή εξερεύνηση των απαντήσεων και την απομόνωση σημαντικών τάσεων και σχέσεων στα δεδομένα, εξασφαλίζοντας έτσι μια τεκμηριωμένη και ολοκληρωμένη εικόνα των ευρημάτων της έρευνας. Η διατριβή πραγματεύεται το θέμα του οπτικού γραμματισμού ως παιδαγωγικό μέσο επικοινωνίας και τον ρόλο του στη διδασκαλία της Γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο. Ειδικότερα, επικεντρώνεται στις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την αξιοποίηση της εικόνας ως εργαλείο διδασκαλίας και επικοινωνίας ενώ παράλληλα εξετάζει τον τρόπο διαχείρισης του οπτικού υλικού στα σχολικά εγχειρίδια. Aποσκοπεί στους εξής βασικούς στόχους: α) να αξιολογήσει τον βαθμό εξοικείωσης των εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με κρίσιμες έννοιες όπως η πολυτροπικότητα, ο γραμματισμός, ο οπτικός γραμματισμός, ο ψηφιακός γραμματισμός και η εικόνα, β) να αναλύσει τις απόψεις των εκπαιδευτικών ΠΕ 70 σχετικά με το επίπεδο πολυτροπικότητας που παρουσιάζουν τα εγχειρίδια της Γλώσσας στο Δημοτικό, γ) να διερευνήσει την αξιοποίηση της εικόνας ως διδακτικού μέσου από τους/τις εκπαιδευτικούς ΠΕ 70, τόσο από ποσοτική όσο και από ποιοτική άποψη, στο πλαίσιο της διδασκαλίας του μαθήματος της Γλώσσας, δ) να καταγράψει τις απόψεις των εκπαιδευτικών ΠΕ 70 για τη συμβολή του οπτικού γραμματισμού στην παιδαγωγική επικοινωνία. Τα ευρήματα έδειξαν ότι, αν και οι εκπαιδευτικοί του δείγματος αναγνωρίζουν την αξία της πολυτροπικότητας καθώς και τη σημασία του οπτικού και ψηφιακού γραμματισμού, η κατανόηση αυτών των εννοιών παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το επίπεδο επιμόρφωσης, την επαγγελματική εμπειρία και την τάξη στην οποία διδάσκουν. Οι εκπαιδευτικοί γενικά αντιλαμβάνονται την πολυτροπικότητα ως συνδυασμό γλωσσικών, οπτικών και ακουστικών σημείων, αλλά η κατανόησή τους συχνά παραμένει σε γενικό και διαισθητικό επίπεδο. Ο οπτικός γραμματισμός αναγνωρίζεται για τη σημασία του στην πρόσληψη και την κριτική ανάλυση οπτικών πόρων, ενώ ο ψηφιακός γραμματισμός θεωρείται απαραίτητος για την αποτελεσματική διαχείριση της πληροφορίας και της τεχνολογίας. Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο αξιοποίησης του οπτικού και γλωσσικού κώδικα από τους/τις εκπαιδευτικούς. Εκείνοι/ες που έχουν παρακολουθήσει περισσότερα σεμινάρια-επιμορφώσεις αντιλαμβάνονται τους οπτικούς πόρους ως σημαντικά εργαλεία στη διδασκαλία, ενώ όσοι/ες έχουν λιγότερη επιμόρφωση θεωρούν ότι λειτουργούν βοηθητικά ή συμπληρωματικά. Επίσης, η τάξη διδασκαλίας επηρεάζει την αξιοποίηση των οπτικών και γλωσσικών κωδίκων, με τους/τις εκπαιδευτικούς σε μικρότερες τάξεις να αναγνωρίζουν αυτούς τους κώδικες ως περισσότερο αυτόνομους και συγκεκριμένους, ενώ οι εκπαιδευτικοί σε μεγαλύτερες τάξεις διαπιστώνουν μεγαλύτερη αυτονομία στον γλωσσικό κώδικα. Οι απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την παρουσία και την αξιοποίηση εικόνων στα σχολικά εγχειρίδια παρουσιάζει, επίσης, διαφοροποιήσεις. Στα βιβλία μαθητή της Γλώσσας, θεωρούν ότι η πολυτροπικότητα είναι περισσότερο εμφανής στις πρώτες τάξεις, με τις εικόνες να αποτελούν σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση του κειμένου και την αφόρμηση. Στις μεγαλύτερες τάξεις, πιστεύουν πως η αξιοποίηση των εικόνων μειώνεται και η παρουσία τους γίνεται περισσότερο διακοσμητική ή συμπληρωματική. Στα τετράδια εργασιών, αναγνωρίζουν ότι η πολυτροπικότητα υφίσταται σε λιγότερο βαθμό, και η αξιοποίηση των εικόνων εξαρτάται κυρίως από την πρωτοβουλία του/της εκπαιδευτικού. Συμπερασματικά, η παρούσα μελέτη επισημαίνει την αναγκαιότητα διεξαγωγής συστηματικών και στοχευμένων επιμορφωτικών σεμιναρίων που θα επικεντρώνονται στην πολυτροπικότητα, τον οπτικό και ψηφιακό γραμματισμό, ώστε οι εκπαιδευτικοί να κατανοήσουν καλύτερα τους συγκεκριμένους όρους και να ενισχυθεί η ικανότητά τους να ενσωματώνουν αποτελεσματικά οπτικά και πολυτροπικά στοιχεία στη διδασκαλία τους. Επίσης, θεμιτό θα ήταν να αναθεωρηθούν τα σχολικά εγχειρίδια ώστε να περιλαμβάνουν περισσότερα πολυτροπικά στοιχεία που θα προάγουν την ενεργή εμπλοκή των μαθητών/τριών και θα ενισχύσουν τη μαθησιακή εμπειρία. Επιπλέον, θα ήταν βοηθητικό, μέσω παροχής πόρων, όπως εγχειρίδια καλών πρακτικών και ψηφιακά εργαλεία, να ενθαρρύνονται οι εκπαιδευτικοί να χρησιμοποιούν ποικιλία πολυτροπικών μέσων. Τέλος, προγράμματα επαγγελματικής ανάπτυξης θα μπορούσαν να παρέχουν συνεχή υποστήριξη και ευκαιρίες για ανταλλαγή καλών πρακτικών και εμπειριών μεταξύ τους.Τεκμήριο Σχεδιασμός εκπαιδευτικών προγραμμάτων στη μουσειακή αγωγή: διερεύνηση απόψεων εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης αναφορικά με τη διδασκαλία της τοπικής ιστορίας με εφαρμογή εναλλακτικών διδακτικών προσεγγίσεων(2023-11-28) Δαλάρη, ΑιμιλίαΗ διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς και η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών μιας κοινωνίας σε συνδυασμό με την αξιοποίηση και την διαμόρφωση συλλογικής συνείδησης από τους πολίτες ενός κράτους προβάλλουν τον καθοριστικό ρόλο που καλείται να παίξει η εκπαίδευση στην διαμόρφωση της πολιτιστικής συνείδησης και της βιώσιμης ανάπτυξης στους/στις μαθητές/τριες. Η παρούσα διδακτορική διατριβή αποσκοπεί στην διερεύνηση των απόψεων εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σχετικά με την επίδραση εναλλακτικών διδακτικών προσεγγίσεων, με έμφαση στη μουσειακή αγωγή, για την καλλιέργεια θετικών στάσεων σε μαθητές/τριες δημοτικών σχολείων, αναφορικά με το μάθημα της Ιστορίας, αξιοποιώντας τα δεδομένα συγκεκριμένης έρευνας. Η έρευνα υιοθέτησε την ποσοτική μέθοδο ενώ ως ερευνητική στρατηγική επιλέχθηκε η αγωγή της υπαίθρου (outdoor education). Η διεξαγωγή της έρευνας πραγματοποιήθηκε σε σχολικές μονάδες του νομού Αιτωλοακαρνανίας κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Περαιτέρω στόχοι της διατριβής αποτέλεσαν: α) η διερεύνηση των απόψεων εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την εφαρμογή εκπαιδευτικών προγραμμάτων μουσειακής αγωγής στο πλαίσιο διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας, β) η διερεύνηση των απόψεων μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αξιοποίηση εναλλακτικών διδακτικών προσεγγίσεων στη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας, γ) η καταγραφή του επίπεδου που οι εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης θεωρούν ότι γνωρίζουν πώς να ενσωματώνουν θέματα μουσειακής αγωγής στη διδασκαλία τους, δ) η παρουσίαση των μαθησιακών αποτελεσμάτων σύμφωνα με τους/τις μαθητές/τριες από την εφαρμογή ενός εκπαιδευτικού προγράμματος μουσειακής αγωγής στο πλαίσιο διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί του δείγματος, θεωρούν πως η μάθηση πρέπει να λαμβάνει χώρα εκτός σχολικής τάξης. Διατυπώνεται επιπλέον άποψη πως θα έπρεπε να υπάρχουν εκπαιδευτικοί τέχνης στα σχολεία στο πλαίσιο της μουσειακής αγωγής ενώ το υψηλό ποσοστό συμφωνίας των δηλώσεων των εκπαιδευτικών σχετικά με τα ζητούμενα που κλήθηκαν να απαντήσουν, έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνα πιστεύουν ότι η μουσειακή αγωγή καθώς και η αγωγή της υπαίθρου μπορούν να αποτελέσουν κίνητρα ενθάρρυνσης των μαθητών/τριών να αποκτήσουν γνώσεις αναφορικά με το φυσικό περιβάλλον και την Τοπική Ιστορία. Αναφορικά με τα αποτελέσματα των ερωτηματολογίων των μαθητών/τριών παρατηρήθηκε μεγάλη αύξηση σωστών απαντήσεων σε ερωτήσεις γνώσεων που αφορούσαν την Τοπική Ιστορία της πόλης του Μεσολογγίου. Οι μαθητές/τριες κατανόησαν ακόμη τους κινδύνους της πολιτιστικής κληρονομιάς δίνοντας έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα αλλά και στην επίδραση των φυσικών καταστροφών. Αναφορικά με την αξιολόγηση του προτεινόμενου εκπαιδευτικού προγράμματος, οι περισσότεροι/ες μαθητές/τριες δήλωσαν πως η εμπειρία τους ήταν συναρπαστική ενώ σημαντικό στοιχείο αποτέλεσε το γεγονός ότι οι περισσότεροι/ες από αυτούς/ές τόνισαν ότι δεν αισθάνθηκαν ότι «ζωντάνεψαν» τα μουσειακά εκθέματα, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στον εξ’ αποστάσεως σχεδιασμό του προτεινόμενου εκπαιδευτικού προγράμματος λόγω περιορισμών της πανδημίας του COVID-19.Τεκμήριο Οι έννοιες του εκπαιδευτικού και του μαθησιακού σχεδιασμού και οι εφαρμογές τους στην εκπαίδευση των εκπαιδευτικών: ερευνητικά στοιχειοθετημένος σχεδιασμός μαθήματος προετοιμασίας εκπαιδευτικών σχεδιαστών σε περιβάλλον e-learning(2022) Βολίκα, Σταματία; Volika, StamatiaΗ εκπαιδευτική διαδικασία όλο και περισσότερο λαμβάνει χώρα εκτός της συμβατικής αίθουσας διδασκαλίας, σε ψηφιακές «αίθουσες» και ιδεατούς χώρους στους οποίους η πρόσβαση γίνεται με ψηφιακές συσκευές συνδεμένες μέσω του Διαδικτύου. Σε αυτό το ψηφιακό εκπαιδευτικό περιβάλλον, καλούνται πλέον οι εκπαιδευτικοί και οι εκπαιδευτικοί σχεδιαστές να σχεδιάσουν τόσο τη διδασκαλία, τη μάθηση και την αξιολόγηση, όσο και το εκπαιδευτικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο ολοκληρωμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων κάθε είδους, για την αντιμετώπιση προβλημάτων που απαιτούν ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Ο αποτελεσματικός σχεδιασμός, η ανάπτυξη και η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων στο νέο ψηφιακό περιβάλλον εκπαίδευσης απαιτεί επαναπροσδιορισμό της έννοιας του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού και μετατόπιση της θεωρητικής και μεθοδολογικής προσέγγισης των εκπαιδευτικών από την σκοπιά του συμβατικού Διδακτικού Σχεδιασμού (Instructional Design) προς αυτή του Μαθησιακού Σχεδιασμού (Learning Design). Οι εκπαιδευτικοί και οι εκπαιδευτικοί σχεδιαστές που λειτουργούν στο σύγχρονο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον καλούνται να ανταποκριθούν και να είναι εξοικειωμένοι με νέες έννοιες, όπως τα παιδαγωγικά σενάρια, τα σχεδιαστικά μοτίβα των μαθησιακών εμπειριών, τα μοντέλα διάδρασης για τον σχεδιασμό ψηφιακών μαθησιακών αντικειμένων, η Τεχνολογικά Ενισχυμένη Μάθηση κ.ά. Η αποτελεσματική προετοιμασία των εκπαιδευτικών σχεδιαστών σε επίπεδο Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη τα σύγχρονα θεωρητικά συστήματα του διδακτικού και μαθησιακού σχεδιασμού, τις εκπαιδευτικές δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας και τις απαιτήσεις των πρακτικών εφαρμογών των σχεδιαζόμενων εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη τόσο στις ψηφιακές τεχνολογίες της διαδικτυακής εκπαίδευσης όσο και στη θεωρία του μαθησιακού σχεδιασμού, ήταν αρκετά ταχεία με αποτέλεσμα να σημειώνεται υστέρηση. Η παρούσα διδακτορική διατριβή επιδιώκει να χαρτογραφήσει το χάσμα που εντοπίζεται ανάμεσα στον βαθμό προετοιμασίας των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευτικών σχεδιαστών, στις δυνατότητες της Τεχνολογικά Ενισχυμένης Μάθησης και στις ανάγκες των οργανισμών που δραστηριοποιούνται στο πεδίο των εφαρμογών του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού και στελεχώνονται με ανάλογο προσωπικό. Με βάση την ερευνητικά τεκμηριωμένη χαρτογράφηση του κενού ανάμεσα στα προγράμματα προετοιμασίας των εκπαιδευτικών για τον σχεδιασμό προγραμμάτων σε περιβάλλον e-learning και στις σύγχρονες εξελίξεις στο πεδίο του Μαθησιακού Σχεδιασμού, σχεδιάστηκε και δοκιμάστηκε πειραματικά, ένα ερευνητικά τεκμηριωμένο μεταπτυχιακό μάθημα εκπαιδευτικού σχεδιασμού για το παιδαγωγικό μοντέλο της διαδικτυακής εκπαίδευσης (e-Learning), το οποίο ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις της μαθησιακής τεχνολογίας και των Επιστημών της Αγωγής. Ο σχεδιασμός, η τεκμηρίωση και η πειραματική εφαρμογή του προτεινόμενου εκπαιδευτικού προγράμματος αποτελεί τη βασική συνεισφορά της παρούσας διατριβής. Η μεθοδολογία σχεδιασμού και το προτεινόμενο, μεταπτυχιακού επιπέδου, μάθημα, θα συνεισφέρει στην αποτελεσματικότερη προετοιμασία των σύγχρονων εκπαιδευτικών σχεδιαστών και στην ανάπτυξη του κλάδου του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού για τη διαδικτυακή εκπαίδευση.Τεκμήριο Διερεύνηση των γνώσεων και απόψεων των Ελλήνων αγροτών για τις νέες τεχνολογίες των γεωργικών μηχανημάτων και η συμβολή της εκπαίδευσής τους στην αειφορική διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος(2022-09-28) Ράπτης, ΙωάννηςΗ γεωργία είναι απαραίτητη δραστηριότητα επιβίωσης των κοινωνιών. Παράλληλα όμως, θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους ρυπαντές που επιδρά στο περιβάλλον, αλλά οι συνέπειες της επίδρασης αυτής συντελούνται αργά. Σύμφωνα με πληθώρα ερευνητικών πορισμάτων, η γεωργία αλλάζει διαχρονικά μορφές με επικράτηση, τα τελευταία πενήντα χρόνια, σε μεγαλύτερη έκταση του μοντέλου της εντατικής καλλιέργειας και σε μικρότερη του οικολογικού - βιολογικού μοντέλου. Η εντατική γεωργία προσφέρει τη δυνατότητα επάρκειας αγαθών και οικονομική ανταποδοτικότητα, ταυτόχρονα όμως με την εξάντληση των φυσικών πόρων και την υψηλή ρύπανση. Επιπλέον, τα παραγόμενα προϊόντα έχουν υπολειμματικότητα ουσιών, επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία. Το οικολογικό - βιολογικό μοντέλο θεωρείται ότι είναι η απάντηση στην ενδυνάμωση του περιβάλλοντος και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που προκαλούν οι συμβατικές γεωργικές πρακτικές. Παράγει προϊόντα χωρίς υπολειμματικότητα ουσιών, χαμηλής όμως παραγωγικότητας και οικονομικής ανταποδοτικότητας. Για να αντιμετωπιστούν τα διατροφικά προβλήματα ενός ολοένα αυξανόμενου παγκόσμιου πληθυσμού με παράλληλη προστασία των οικοσυστημάτων, υιοθετούνται νέα μοντέλα αειφορικής γεωργικής πρακτικής. Σήμερα, η ανάπτυξη των Νέων Τεχνολογιών δίνουν τη δυνατότητα εφαρμογής αειφορικών γεωργικών πρακτικών όπως η γεωργία ακριβείας. Βασικός στόχος της παρούσας διατριβής είναι η διερεύνηση της γνώσης και χρήσης των Νέων Τεχνολογιών των γεωργικών μηχανημάτων και των γεωργικών πρακτικών που εφαρμόζουν οι γεωργοί σήμερα, καθώς και ο βαθμός που μια προσεχτικά σχεδιασμένη και καταλλήλως εφαρμοσμένη διδακτική παρέμβαση θα μπορούσε να τροποποιήσει τις όποιες γνώσεις των γεωργών σε θέματα Νέων Τεχνολογιών και γεωργικών πρακτικών και τις αντιλήψεις τους σε σχέση με την επίδραση των δραστηριοτήτων τους στο φυσικό περιβάλλον. Για τις ανάγκες διερεύνησης των παραπάνω, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε ερωτηματολόγιο το οποίο χορηγήθηκε σε αρχικό δείγμα 1.054 καλλιεργητών από τις Διοικητικές Περιφέρειες όλης της Ελληνικής Επικράτειας. Στη συνέχεια, επιλέχτηκε δείγμα 102 καλλιεργητών από τις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας, Κοζάνης, Καστοριάς και Γρεβενών στους οποίους χορηγήθηκε το ίδιο εργαλείο πριν και μετά τη διδακτική παρέμβαση συνολικής διάρκειας εννέα ωρών. Για την επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν εφαρμογές της περιγραφικής και επαγωγικής στατιστικής. Από τα δεδομένα της έρευνας προκύπτει ότι οι καλλιεργητές, που είναι άτομα κυρίως μέσης παραγωγικής ηλικίας, έχουν ολοκληρώσει ως επί το πλείστο τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καλλιεργούν εκτάσεις με διαφορετικά είδη καλλιέργειας και χρησιμοποιούν λιπάσματα και φυτοφάρμακα σε μεγάλο βαθμό, κυρίως με βάση την εμπειρία τους. Διαθέτουν μηχανολογικό εξοπλισμό σε μεγάλο ποσοστό υψηλής τεχνολογίας, την ακριβή χρήση του οποίου όμως δεν γνωρίζουν. Το γεωργικό μοντέλο που εφαρμόζουν είναι η εντατική γεωργία, με σημαντικές εισροές χημικών στοιχείων στο περιβάλλον. Οι καλλιεργητές δεν αναγνωρίζουν ότι η δραστηριότητά τους έχει αρνητική επίδραση στο περιβάλλον και δεν χρησιμοποιούν τις Νέες Τεχνολογίες που διαθέτουν τα μηχανήματά τους ώστε να ελέγξουν τις εισροές ενέργειας που απαιτούνται για την καλλιέργεια. Είναι δεκτικοί, ωστόσο, στην εκπαίδευσή τους σε θέματα που αφορούν τα είδη και τους τρόπους καλλιέργειας, καθώς και τη χρήση των μηχανημάτων Νέων Τεχνολογιών. Η διδακτική παρέμβαση που εφαρμόστηκε θεωρείται επιτυχής, καθώς φανέρωσε ότι οι γεωργοί μπορούν να αυξήσουν τις γνώσεις τους ως προς τις Νέες Τεχνολογίες που διαθέτουν τα γεωργικά τους μηχανήματα, τα καλλιεργητικά μοντέλα και τις αειφορικές γεωργικές πρακτικές, ώστε να είναι σε θέση να διαμορφώσουν μια πιο φιλοπεριβαλλοντική συνείδηση και να αυξήσουν την κοινωνικο-οικονομική τους κατάσταση.Τεκμήριο Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη πολυπλοκότητας: μια προσέγγιση από τη σκοπιά της συστημικής παιδαγωγικής(2022-11-21) Παπαδόσηφου, ΜαρίαΗ παρούσα διατριβή επιδιώκει να προωθήσει μια νέα φιλοσοφία προσέγγισης των σχολικών μονάδων ως πολύπλοκων κοινωνικών συστημάτων. Η αποτύπωση της οργανωσιακής πραγματικότητας της σχολικής μονάδας ως πολύπλοκου κοινωνικού συστήματος αποσκοπεί στην απομάκρυνση από τα παραδοσιακά πρότυπα παρέμβασης. Έννοιες όπως «ποιότητα», «αποτελεσματικότητα», «βελτίωση», αντικαθίστανται από μια ευρύχωρη έννοια που θα αναφέρεται στο σύνολο της σχολικής μονάδας: τη «συστημική επάρκεια». Η συστημική επάρκεια θα μπορούσε ως μια ευρεία έννοια, χωρίς ιδεολογικές, ιστορικό-θεωρητικές, κοινωνικοπολιτικές επιβαρύνσεις, να αναφέρεται και να περιγράφει τα χαρακτηριστικά της σχολικής μονάδας που την καθιστούν ένα υγιές, αυτοοργανωτικό σύστημα, ικανό να παράγει αποτελέσματα, χωρίς να υπονοεί ότι οι σχολικές μονάδες είναι συστήματα με σταθερή και αμετάβλητη οργάνωση. Αντίθετα, λειτουργούν σε ένα πλαίσιο συνεχών εξωτερικών αλλαγών, που απαιτούν μια σειρά αλλαγών στο εσωτερικό της σχολικής μονάδας, ως μια σχέση εσωτερικής και εξωτερικής πολυπλοκότητας. Οι παράγοντες αυτοί δημιουργούν στη σχολική μονάδα, μια ανάγκη διαχείρισης του περιβάλλοντος της, με την συνεχώς αυξανόμενη πολυπλοκότητα, αυξάνοντας τη δική της πολυπλοκότητα μέσω της εσωτερικής διαφοροποίησης και ωριμότητας. Η αναγνώριση των ιδιαίτερων δομικών στοιχείων και χαρακτηριστικών της σχολικής μονάδας και ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται το εσωτερικό της και το περιβάλλον της, είναι καθοριστικοί παράγοντες στην ανάπτυξη ενός σταθερά αποτελεσματικού εκπαιδευτικού έργου. Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι να προτείνει μια νέα μεθοδολογία αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, συμβατής με το συστημικό χαρακτήρα τους και την κοινωνική πραγματικότητα μέσα στην οποία λειτουργούν, μέσω της κατασκευής ενός εργαλείου αυτοπαρατήρησης βασισμένου στην ανάπτυξη της πολυπλοκότητάς τους. Η μελέτη των πραγματικών συνθηκών λειτουργίας των σχολικών μονάδων, αναμένεται να δομήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με την εισαγωγή της συστημικής και πολύπλοκης προσέγγισης στη σχολική μονάδα. Συνολικά, η εργασία στοχεύει μέσω θεωρίας και έρευνας, να προτείνει ένα μοντέλο ανάπτυξης της ποιότητας για τις σχολικές μονάδες, σύμφωνο με τον πολύπλοκο χαρακτήρα τους. Η διερεύνηση της συστημικής προσέγγισης ως τρόπου προσέγγισης της σχολικής ανάπτυξης και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, είναι ιδιαίτερα ελλιπής στην ερευνητική βιβλιογραφία. Η παρούσα έρευνα ως ένα παράδειγμα εκπαιδευτικής μηχανικής και εκτελεστικής οντολογίας, επιδιώκει όχι μόνο να καλύψει το θεωρητικό κενό της εφαρμογής της συστημικής θεωρίας στη σχολική μονάδα, αλλά και να καταγράψει πρακτικά τις συνθήκες που προβλέπονται και εν τέλει διαμορφώνουν τη συστημική της επάρκεια, κατασκευάζοντας εργαλεία για τον εντοπισμό των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, γεγονός που καθιστά αυτή την διατριβή πρωτότυπη.Τεκμήριο Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: η συμβολή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στην αξιοποίησή τους: απόψεις στελεχών και υπαλλήλων στο νησί της Ρόδου(2022-12-15) Πεταυράκη, ΧρυσούλαΣτη σύγχρονη εποχή, η ενεργειακή κρίση συνιστά ένα ζήτημα εξαιρετικής σημασίας που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης, προκειμένου να καλυφθούν οι ενεργειακές ανάγκες των καταναλωτών, χωρίς ωστόσο να προκαλείται επιβάρυνση στο περιβάλλον. Η παρούσα έρευνα μελετά τις απόψεις των στελεχών και των υπαλλήλων των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού στο νησί της Ρόδου σχετικά με τη συμβολή τους στην αξιοποίηση των ΑΠΕ, με τη χρήση δύο ερευνητικών εργαλείων, του ερωτηματολογίου και της ημιδομημένης συνέντευξης. Αρχικά, το ερωτηματολόγιο χορηγήθηκε τον Αύγουστο του έτους 2021 σε 301 υπάλληλους και στελέχη των ΟΤΑ. Στη συνέχεια, το Μάρτιο του έτους 2022 έγιναν οι συνεντεύξεις σε 15 στελέχη του Δήμου Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στη σημαντικότητα της αειφορίας εστιάζοντας και στις τέσσερις διαστάσεις της, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην περιβαλλοντική διάσταση μέσω της προστασίας του περιβάλλοντος και της μείωσης της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Στη συνέχεια, τόνισαν ότι στην Ελλάδα υπάρχει εν μέρει πολιτική για την αειφορία η οποία πραγματοποιείται, κυρίως, από την κεντρική διοίκηση μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών δράσεων, αποφάσεων, νόμων και προγραμμάτων, ενώ ο ρόλος των τοπικών φορέων είναι εξίσου σημαντικός, γιατί διαχειρίζονται έργα που επηρεάζουν την καθημερινότητα του πολίτη. Παρόλα αυτά, σημειώνουν ότι θα πρέπει να υπάρχει μια πιο ολοκληρωμένη πολιτική στην οποία η Τ.Α. θα έχει μια πιο ενεργή συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων/δράσεων, λόγω του ότι γνωρίζουν καλύτερα τα προβλήματα και τις ανάγκες του τόπου τους. Μάλιστα, προτείνουν τη βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου για την εφαρμογή αειφορικών πολιτικών με διακριτές τις αρμοδιότητες των ΟΤΑ α΄ και β΄ βαθμού, αλλά και την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης για την αειφορία, που δεν θα επηρεάζεται από την εναλλαγή της εξουσίας κάθε φορά. Ως προς την προώθηση των ΑΠΕ για την ανάπτυξη ενός τόπου τόσο η κεντρική διοίκηση με τις αρμοδιότητες που έχει, όσο και η Τ.Α. στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της βάσει του θεσμικού της ρόλου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο για το σκοπό αυτό. Ωστόσο, θα έπρεπε να προωθούνται σε μεγαλύτερο βαθμό και πιο οργανωμένα. Πιο συγκεκριμένα, στο νησί της Ρόδου οι ΑΠΕ συμβάλλουν ως ένα βαθμό, αλλά θα έπρεπε να αξιοποιούνται περισσότερο λόγω του υψηλού αιολικού και ηλιακού δυναμικού του. Προς αυτήν την κατεύθυνση, οι κυριότεροι ενισχυτικοί παράγοντες για την υιοθέτηση τους είναι η παροχή κινήτρων, η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών και των τοπικών φορέων και η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και της γραφειοκρατίας, ενώ αντίστοιχα οι ίδιοι παράγοντες λειτουργούν και ανασταλτικά στην προσπάθεια αυτή. Τα δεδομένα στον τομέα της ενέργειας άλλαξαν πρόσφατα εξαιτίας του πολέμου μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας με φυσικό επακόλουθο την άμεση επίδραση στην προώθηση των ΑΠΕ. Στο πλαίσιο αυτό, τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι θα πρέπει να υιοθετηθούν πολιτικές που αποσκοπούν στην ενεργειακή αυτονομία και ασφάλεια του τόπου, να αξιοποιηθούν περισσότερο οι ΑΠΕ και να πραγματοποιηθεί η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο. επισημαίνεται ότι η Τ.Α. δεν έχει άμεση συσχέτιση με το ζήτημα αυτό λόγω έλλειψης αρμοδιοτήτων και του περιορισμένου της ρόλου στη λήψη αποφάσεων. Ταυτόχρονα, τα οικονομικά συμφέροντα που σχετίζονται με την ηλεκτροπαραγωγή από τα συμβατικά καύσιμα, η έλλειψη χρηματοδότησης προγραμμάτων και η περιορισμένη βούληση από την πλευρά των πολιτικών και των αιρετών της Τ.Α. λειτουργούν ανασταλτικά στο να αποκτήσει ενεργό ρόλο για την επίλυση του προβλήματος.Τεκμήριο Δια βίου μάθηση και εκπαιδευτικές διακρίσεις στα επιμορφωτικά προγράμματα: οι έμφυλες διαστάσεις του φαινομένου στην περίπτωση των ατόμων με αναπηρία(2021-10-27) Τερζοπούλου, ΘεοδώραΣκοπός της παρούσας διατριβής είναι ο προσδιορισμός των παραγόντων που συμβάλλουν στη στάση των ατόμων με αναπηρία αναφορικά με την ένταξη στα επιμορφωτικά προγράμματα και την ολοκλήρωσή τους, όπως και η αποσαφήνιση των έμφυλων διαφοροποιήσεων που παρατηρούνται. Για την παραγωγή του υλικού της μελέτης αρχικά, διεξήχθη ποσοτική έρευνα, κατά την οποία πραγματοποιήθηκε διανομή ερωτηματολογίων σε άτομα με αναπηρία που έχουν παρακολουθήσει επιμορφωτικά προγράμματα, προκειμένου να διερευνηθούν οι δυσκολίες που συνάντησαν σε σχέση με την απόφασή τους για τη συμμετοχή σε αυτά, αλλά και τα εμπόδια που αντιμετώπισαν κατά τη φοίτησή τους. Ταυτόχρονα, μελετήθηκαν οι προσδοκίες από την επιμόρφωσή τους, οι διαστάσεις του φύλου και της προσβασιμότητας σε συνδυασμό με τη δια βίου μάθηση και τον ρόλο τους στην ισότιμη ένταξή τους στην κοινωνία. Στη συνέχεια, πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με διευθυντές/τριες επιμορφωτικών προγραμμάτων, με σκοπό την αποσαφήνιση των θέσεων και των στάσεών τους αναφορικά με τον σχεδιασμό των επιμορφωτικών προγραμμάτων τα οποία διευθύνουν, λαμβάνοντας υπόψη τη διάσταση της αναπηρίας, αλλά και του φύλου. Από τη μελέτη προκύπτει ότι παρατηρούνται εκπαιδευτικές διακρίσεις κατά την επιμόρφωση των ατόμων με αναπηρία και, κατά περιπτώσεις έμφυλες ανισότητες. Τα άτομα με αναπηρία, σε μεγάλο ποσοστό, είτε είναι διστακτικά ως προς τη συμμετοχή σε επιμορφωτικά προγράμματα, είτε συμμετέχουν σε αυτά χωρίς, ωστόσο, να λαμβάνουν την απαραίτητη υποστήριξη, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν πολλαπλά εμπόδια ως προς την ολοκλήρωσή τους.Τεκμήριο Ο ρόλος των έντυπων πληροφοριακών αναπαραστάσεων στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος(2017-04-28) Σκανδαλάκη, ΕμμανουέλαΗ παρούσα διατριβή μελετά την επίδραση των έντυπων πληροφοριακών αναπαραστάσεων (σκίτσο, ρεαλιστική αναπαράσταση και πίνακα) στην επίλυση και κατασκευή μαθηματικού προβλήματος προσθετικής δομής. Τα προβλήματα που κλήθηκαν να λύσουν οι μαθητές ήταν: σύνθετο, σύγκρισης, συνδυασμού και ανοιχτό.Η έρευνα διενεργήθηκε σε 94 μαθητές δευτέρας δημοτικού στην Καλλιθέα. Στην έρευνα μελετήθηκε ποιο είδος πληροφοριακής αναπαράστασης (σκίτσο, ρεαλιστική ή πίνακα) προτιμούν οι μαθητές για να υποστηριχθούν στην επίλυση μαθηματικού προβλήματος. Ακόμα, ερευνήθηκε πώς σχετίζεται ο τύπος των πληροφοριακών αναπαραστάσεων με την επίδοση των μαθητών στην επίλυση προβλημάτων. Επίσης, διερευνήθηκε η σχέση ανάμεσα στην προτίμηση κάποιου είδους πληροφοριακής αναπαράστασης και στην επίδοση στην επίλυση προβλήματος. Επιπλέον, μελετήθηκε η σχέση του τύπου πληροφοριακής αναπαράστασης με το είδος της στρατηγικής που ακολούθησαν οι μαθητές, το τύπο του λάθους που υπέπεσαν και τη μαθηματική γλώσσα που χρησιμοποίησαν. Όσον αφορά την κατασκευή μαθηματικού προβλήματος μελετήθηκε αν οι μαθητές της δευτέρας δημοτικού μπορούν να κατασκευάσουν μαθηματικό πρόβλημα προσθετικής δομής. Επίσης, διερευνήθηκε ποιο είδος αναπαράστασης προτιμούν οι μαθητές. Επίσης, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι μαθητές κατά την κατασκευή μαθηματικού προβλήματος βάσει μιας αναπαράστασης.Επιπλέον ερευνήθηκε ποιους τύπους προβλημάτων προσθετικού τύπου κατασκεύασαν οι μαθητές και τι λειτουργικό ρόλο απέδωσαν στην αναπαράσταση.Τεκμήριο Ευρωπαϊκή ταυτότητα και εκπαιδευτική πολιτική μέσα από το πρόγραμμα Erasmus(2024-07) Σαμαρτζής, ΚωνσταντίνοςΣκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνήσει την πολυδιάστατη έννοια της ευρωπαϊκής ταυτότητας στο πλαίσιο του προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών Erasmus. Συγκεκριμένα, εξετάζεται κατά πόσο το πρόγραμμα Erasmus φαίνεται να σχετίζεται με την αυτοαντίληψη και αυτοπροσδιορισμό της ευρωπαϊκής ταυτότητας των Ελλήνων φοιτητών που έχουν συμμετάσχει σε αυτό. Η ευρωπαϊκή ταυτότητα παραμένει μια σύνθετη έννοια που δεν έχει έναν ενιαίο ορισμό γι΄ αυτό και διάφοροι ερευνητές έχουν επιδιώξει να τη μετρήσουν μέσω διάφορων εργαλείων και μεθοδολογιών. Η παρούσα έρευνα υιοθετεί δύο από τα πιο διαδεδομένα τέτοια εργαλεία σε σχετικές έρευνες: την επίσημη προσέγγιση αυτοπροσδιορισμού ταυτότητας που έχει καθιερωθεί στο Ευρωβαρόμετρο, και την προσέγγιση του Sigalas (2010). Τα εργαλεία αυτά συνδυάζονται για τη δημιουργία και στατιστική ανάλυση 325 ερωτηματολογίων που έχουν συμπληρωθεί από Έλληνες φοιτητές που έχουν ήδη συμμετάσχει στο πρόγραμμα Erasmus την περίοδο 2010-2021. Ο κύριος στόχος αυτής της έρευνας είναι να εξετάσει κατά πόσο συσχετίζεται η απόφαση για συμμετοχή στο πρόγραμμα Erasmus και η εμπειρία από αυτή τη συμμετοχή, με την ευρωπαϊκή ταυτότητα των Ελλήνων φοιτητών που συμμετέχουν σε αυτό. Οι μέθοδοι περιλαμβάνουν την εξέταση των αλληλεπιδράσεων των φοιτητών με Ευρωπαίους συνομηλίκους τους, την προσαρμογή τους στη χώρα υποδοχής και τη συνολική απόλαυση του προγράμματος Erasmus, μεταξύ άλλων παραγόντων. Η μεθοδολογική προσέγγιση συνδυάζει την ερώτηση του Ευρωβαρομέτρου, σχετικά με τον αυτοπροσδιορισμό ταυτότητας, με το αντίστοιχο ερωτηματολόγιο του Sigalas για την ευρωπαϊκή ταυτότητα (βλ. Sigalas, 2010), δημιουργώντας έτσι ένα διευρυμένο πλαίσιο για τη μελέτη του αντίκτυπου της εμπειρίας Erasmus στην ευρωπαϊκή ταυτότητα. Ένας αριθμός μελετητών έχει ήδη ασχοληθεί με το θέμα, χρησιμοποιώντας δείγματα φοιτητών από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η υπόθεση ότι το Erasmus ενισχύει την ευρωπαϊκή ταυτότητα των συμμετεχόντων έχει επιβεβαιωθεί, ενώ σε άλλες έχει απορριφθεί. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν ότι υπάρχει συσχετισμός μεταξύ της συμμετοχής στο Erasmus από τους Έλληνες φοιτητές και της ανάπτυξης της ευρωπαϊκής τους ταυτότητας, χωρίς αυτό να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εθνική τους ταυτότητα και περηφάνια. Η παρούσα έρευνα όχι μόνο συμβάλλει στην υπάρχουσα βιβλιογραφία επικυρώνοντας τη θετική σχέση του προγράμματος Erasmus με τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας (αυτή τη φορά μεταξύ των Ελλήνων φοιτητών), αλλά προσφέρει επίσης πολύτιμες γνώσεις για τον ρόλο των προγραμμάτων ανταλλαγής φοιτητών, όπως το Erasmus, ως εργαλείων άσκησης εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ταυτότητας.Τεκμήριο Γνώσεις, απόψεις και αξίες αγροτών απέναντι σε θεματικές βιολογικής γεωργίας: μελέτη περίπτωσης στο νησί της Ρόδου, με προσεγγίσεις από το χώρο των επιστημών αγωγής(2021-10) Ταταράκης, ΝικόλαοςΗ παρούσα διατριβή ερευνά, τις γνώσεις, απόψεις και αξίες των αγροτών της Ρόδου, σε σχέση με τις βιολογικές καλλιέργειες, που είναι καθοριστικές για την εφαρμογή μιας, φιλοπεριβαλλοντικές, αειφορικής γεωργίας. Για τη διεξαγωγή της διδακτορικής έρευνας, συντάχθηκε ερωτηματολόγιο που περιείχε 21 κύριες ερωτήσεις, με πολλές υποερωτήσεις. Ορισμένα αποτελέσματα είναι: Οι αγρότες της Ρόδου, πιστεύουν ότι το περιβάλλον καταστρέφεται στη σημερινή εποχή και δεν είναι μια υπερβολική εκτίμηση. Επίσης πιστεύουν στην ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής και επιθυμούν να γίνουν άμεσα ενέργειες για την αντιμετώπιση των δυσμενών αποτελεσμάτων της. Είναι ενημερωμένοι για την κλασική – συμβατική γεωργία, όχι όμως καλά ενημερωμένοι για την ολοκληρωμένη γεωργία. Όσον αφορά τη βιολογική γεωργία, είναι αρκετά ενημερωμένοι και πιστεύουν ότι τα βιολογικά προϊόντα, συμβάλουν στην προστασία της υγείας του καταναλωτή, στην ατομική τους υγεία και στην προστασία του περιβάλλοντος. Επιθυμούν συγχρόνως να διατίθενται κρατικά κονδύλια, αποκλειστικά για την έρευνα στη βιολογική γεωργία. Ενώ πιστεύουν ότι τα βιολογικά προϊόντα είναι καλύτερα, ως προς τη διατροφική τους αξία, απαλλαγμένα από υπολείμματα φυτοφαρμάκων-λιπασμάτων, πιο ασφαλή και για την προσωπική τους υγεία και των καταναλωτών, αλλά και για το περιβάλλον, παρ’ όλα αυτά, διστάζουν να ακολουθήσουν το βιολογικό τρόπο καλλιέργειας, επειδή φοβούνται ότι δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά για να ζήσουν την οικογένειά τους. Επίσης οι αγρότες της Ρόδου θεωρούν, ότι οι βιολογικές καλλιέργειες έχουν προοπτική μεγαλύτερης ανάπτυξης μελλοντικά και ο κυριότερος λόγος για τον οποίον το πιστεύουν, είναι επειδή παράγουν υγιεινά και ασφαλή προϊόντα.Τεκμήριο Υπολογιστικά υποστηριζόμενη εκπαιδευτική αξιολόγηση σε περιβάλλοντα ηλεκτρονικής μάθησης(2023-05-23) Τσιγάρος, ΘεολόγοςΟι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν το χώρο της εκπαίδευσης. Υποστηρίζουν την ανάπτυξη και τη λειτουργία νέων ψηφιακών περιβαλλόντων μάθησης, εντός των οποίων οι διαδικασίες της εκπαιδευτικής αξιολόγησης παρέχονται μέσω υπολογιστικών συστημάτων. Η Υπολογιστικά Υποστηριζόμενη Αξιολόγηση σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα συστημάτων και διαδικασιών. Περιλαμβάνει συστήματα και εφαρμογές που αυτοματοποιούν παραδοσιακές μεθόδους αξιολόγησης, αλλά και καινοτόμους μεθόδους, μέσω των οποίων η αξιολόγηση αποκτά νέες μορφές και ενσωματώνεται στα νέα ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης. Η διατριβή παρουσιάζει αναλυτικά τις βασικές μορφές που μπορεί να λάβει η Υπολογιστικά Υποστηριζόμενη Αξιολόγηση, αλλά επικεντρώνεται στις καινοτόμες μορφές της. Σκοπός της διατριβής είναι να συνεισφέρει στο πεδίο της μελέτης των προβλεπτικών μοντέλων Μηχανικής Μάθησης σε ψηφιακά περιβάλλοντα μάθησης και των δυνατοτήτων αξιοποίησής τους στην εκπαιδευτική αξιολόγηση. Ειδικότερα, η διατριβή διερευνά τις δυνατότητες των μοντέλων να αξιοποιήσουν δεδομένα χρήσης των Συστημάτων Διαχείρισης Μάθησης (ΣΔΜ) και να προβλέψουν τις επιδόσεις των φοιτητών, όχι μόνο με ακρίβεια, αλλά και εγκαίρως, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία διαμορφωτικής αξιολόγησης, τα οποία αφενός εντοπίζουν ζητήματα που προοιωνίζονται αποτυχημένη φοίτηση και αφετέρου καθοδηγούν στοχευμένες διδακτικές παρεμβάσεις. Συλλέχθηκαν δεδομένα πρόσβασης στο ΣΔΜ Moodle για 4 μαθήματα προπτυχιακού και μεταπτυχιακού επιπέδου. Τα μοντέλα πρόβλεψης αξιολογήθηκαν, ως προς την ακρίβεια και ως προς τη χρονική στιγμή της πρόβλεψης. Διερευνήθηκε επίσης, ο διαφορετικός βαθμός επίδρασης συγκεκριμένων χαρακτηριστικών στην απόδοση των μοντέλων και οι συσχετίσεις των χαρακτηριστικών αυτών με διαστάσεις που αφορούν την ενεργή συμμετοχή των φοιτητών στην εκπαιδευτική διαδικασία. Τα κύρια αποτέλεσματα της έρευνας έδειξαν ότι, με την αξιοποίηση μοντέλων Μηχανικής Μάθησης στα μαθήματα που μελετήθηκαν, προβλέφθηκε, με αρκετά καλή ακρίβεια και αξιοπιστία, η τελική επίδοση των σπουδαστών. Επιπλέον, εφικτή ήταν η έγκαιρη πρόβλεψη, αρκετά πριν την ολοκλήρωση των μαθημάτων. Προέκυψε, ότι κάποια από τα χαρακτηριστικά στα σύνολα δεδομένων των μοντέλων, επηρεάζουν περισσότερο από τα υπόλοιπα την ικανότητα πρόβλεψης. Τα επιδραστικά χαρακτηριστικά είναι κοινά μεταξύ συναφών μαθημάτων και ο υψηλός βαθμός επίδρασης τους μπορεί να αποδοθεί στη σχέση που έχουν με δείκτες ενεργής συμμετοχής των φοιτητών στα μαθήματα. Προέκυψε επίσης, ότι οι διαφορές στη δομή και στην οργάνωση των μαθημάτων, ως αποτέλεσμα διαφορετικών σχεδιαστικών επιλογών, επηρεάζουν τη βαρύτητα των χαρακτηριστικών στα σύνολα δεδομένων και τελικά επηρεάζουν και την απόδοση των μοντέλων.Τεκμήριο Μη λεκτικά σήματα επικοινωνίας σε μυθιστορήματα της Αναγέννησης: το παράδειγμα του Ερωτόκριτου(2023) Κωστούλα, ΒασιλικήΗ παρούσα διατριβή αναφέρεται στη μελέτη μη λεκτικών σημάτων σε ένα σπουδαίο έργο της Αναγέννησης, τον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου. Η βιβλιογραφική έρευνα στην οποία βασίστηκε η συγκεκριμένη διατριβή κινείται σε δυο άξονες. Ο πρώτος αφορά στο ποιητικό έργο, ενώ ο δεύτερος στη μη λεκτική επικοινωνία. Η διατριβή χωρίζεται σε πέντε κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρατίθεται το θεωρητικό πλαίσιο της μελέτης που στηρίζεται στην αποδελτίωση της διεθνούς και ελληνικής βιβλιογραφίας. Περιλαμβάνονται στοιχεία για το ιστορικό και κοινωνικό συγκείμενο της βενετοκρατούμενης Κρήτης. Στη συνέχεια αποσαφηνίζεται ο όρος «Αναγέννηση» και σημειώνονται τα βασικά χαρακτηριστικά του. Εντοπίζονται τα λογοτεχνικά είδη που αναπτύσσονται εκείνη την περίοδο και επισημαίνονται αντιπροσωπευτικά έργα κάθε είδους. Ακολούθως, διευκρινίζεται ο όρος «μυθιστορία» και «μυθιστόρημα», καθώς κρίνεται χρήσιμο για την ειδολογική κατάταξη του Ερωτόκριτου. Δε θα μπορούσε να παραλειφθεί η αναφορά σε σημαντικούς λογοτεχνικούς προδρόμους του Βιτσέντζου Κορνάρου με σκοπό να καταστεί κατανοητή η συνέχεια της λογοτεχνικής παραγωγής στην Κρήτη. Ακολουθεί η ειδολογική κατάταξη του εξεταζόμενου έργου και αναφέρονται τα βασικά του χαρακτηριστικά. Επιπρόσθετα, μελετάται ο ποιητής, το πρότυπο του έργου και οι διακειμενικές συναντήσεις. Το κεφάλαιο κλείνει με τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για το έργο και την απήχησή του διαχρονικά. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται λόγος για την επικοινωνία. Πιο συγκεκριμένα, προσεγγίζεται η έννοια της επικοινωνίας, γίνεται αναφορά στη διαδικασία, στη σπουδαιότητα και στις μορφές της. Στη συνέχεια αναλύονται οι δίαυλοι της μη λεκτικής επικοινωνίας. Στο τρίτο κεφάλαιο αναλύεται η ερευνητική προσέγγιση του ποιήματος. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε ζητήματα που αφορούν στον μεθοδολογικό σχεδιασμό της έρευνας. Επισημαίνεται η σπουδαιότητα και πρωτοτυπία του θέματος και τίθενται ο σκοπός και οι στόχοι της έρευνας. Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η εξέταση των μη λεκτικών σημάτων επικοινωνίας στον Ερωτόκριτο του Βιτσέντζου Κορνάρου. Επιμέρους στόχοι είναι η μελέτη των διαύλων μη λεκτικής επικοινωνίας και η συμβολή τους στο εξεταζόμενο λογοτεχνικό έργο. Στη συνέχεια, προσδιορίζεται και επεξηγείται η μέθοδος της ερευνητικής διαδικασίας. Το ποίημα εξετάζεται με τη μέθοδο της ανάλυσης περιεχομένου. Για τον λόγο αυτό επεξηγείται η μέθοδος και οι μορφές της και περιγράφεται η ερευνητική διαδικασία που ακολουθείται για τη μελέτη του. Στο τέταρτο κεφάλαιο καταγράφονται τα αποτελέσματα της έρευνας και ακολουθεί η συζήτηση των αποτελεσμάτων. Το πέμπτο κεφάλαιο αποτελείται από συμπεράσματα που προέκυψαν από τα αποτελέσματα της έρευνας. Επίσης, διατυπώνονται προτάσεις για επέκταση της έρευνας και καταγράφονται οι περιορισμοί της διατριβής. Στο τέλος παρατίθεται η ξενόγλωσση και ελληνόγλωσση βιβλιογραφία.Τεκμήριο Ανάπτυξη πολυτροπικού λόγου πειθούς σε διαδικτυακά περιβάλλοντα: διερεύνηση δυνατοτήτων εκπαιδευτικής παρέμβασης για παραγωγή βίντεο(2022-02) Φραγκιαδουλάκη, ΑικατερίνηΗ παρούσα έρευνα, με αφετηρία τις επικοινωνιακές πρακτικές πολιτών στα κοινωνικά δίκτυα (π.χ.μέσω ρεμίξ βίντεο), προσεγγίζει την παραγωγή βίντεο με διαθέσιμο υλικό, ως σύνθεση και αναπλαισίωση, ενώ την επικοινωνιακή πρακτική, στην οποία εντάσσεται, ως πολυτροπική, δημόσια, ψηφιακή, διαμεσολαβημένη δράση, κοινωνικά και χρονικά κατανεμημένη. Αποσκοπεί να διερευνήσει τις δυνατότητες ενός συγκριμένου εκπαιδευτικού σχεδιασμού και το μαθησιακό δυναμικό δραστηριοτήτων σύνθεσης βίντεο και ανάπτυξης λόγου πειθούς για κοινωνικο-πολιτικά θέματα αιχμής, από αρχάριους φοιτητές/τριες παιδαγωγικού τμήματος. Το θεωρητικό πλαίσιο αντλεί από την πολυτροπική κοινωνική σημειωτική και την κριτική ανάλυση λόγου, ενώ παράλληλα λαμβάνει υπόψη, τα πεδία της Εκπαίδευσης στα Μέσα και των Σπουδών Σύνθεσης, καθώς και τις βάσεις των κοινωνιοπολιτιστικών θεωρήσεων μάθησης. Μεθοδολογικά, υλοποιεί Έρευνα Βάσει Σχεδίου (Design-Based Research), προκειμένου να παράξει τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό του εξαμηνιαίου μαθήματος και κυρίως τον σχεδιασμό της κεντρικής μαθησιακής δραστηριότητας. Οι ερευνητικοί στόχοι εστιάζουν: (α) στην περιγραφή των βίντεο ως σημειωτικούς πόρους και λόγους τους οποίους ανασχεδίασαν οι φοιτητές/ριες σε βίντεο για την προσφυγική κρίση. (β) Την περιγραφή των διεργασιών που εμπλέκονται κατά την ανάπτυξη ανάπτυξης λόγου πειθούς. Αναλύθηκαν τα 39 βίντεο που παρήγαγαν οι φοιτητές/τριες ως προς τους λόγους και τους πόρους, μέσω κύκλων κωδικοποιήσεων με το λογισμικό ποιοτικής ανάλυσης Αtlas.ti. Τα βίντεο ήταν υβριδικά κείμενα και φωτογραφίζουν πως οι φοιτητές εννοιολόγησαν ένα πειστικό βίντεο. Η περιγραφή των διεργασιών και διαδικασιών που εμπλέκονται στην ανάπτυξης λόγου πειθούς, εκκινώντας από την θεώρηση ότι ο φοιτητής είναι «ρήτορας και σχεδιαστής» (Kress, 2009), εστίασε σε πέντε μελέτες περίπτωσης δημιουργών βίντεο με υψηλό αντίκτυπο στην κοινότητα των φοιτητών, με χρήση ευρείας γκάμας δεδομένων. Η ανάλυση έδειξε ότι η ανάπτυξη λόγου πειθούς, ως ψηφιακή, πολυτροπική, δημόσια γραφή είναι μια πολυσύνθετη διαδικασία, που ενεργοποιεί σημαντικές διεργασίες και φαινόμενα στον δημιουργό, όπως: (Ι) Αναδρομικότητα κατά την εργασία στα διάφορα στάδια της παραγωγής (Λόγος-ΣχέδιοΠαραγωγή-Διανομή-Σχολιασμός-Αναστοχασμός), (ΙΙ) Δημιουργία ενδοτροπικών και διατροπικών «μεταμορφώσεων», (ΙΙΙ) Ανάπτυξη ρητορικών και πολυτροπικών δεξιοτήτων και επίγνωσης, (ΙV) Κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, (V) «Μετατοπίσεις» του νοήματος μεταξύ επικοινωνίας, ερμηνείας και αναπαράστασης (Kalantzis & Cope 2020), ενώ, (VI) η ενεργή εμπλοκή των αρχάριων φοιτητών/τριών μετατράπηκε σε «μετασχηματιστική εμπλοκή» (Bezemer & Kress 2016) και οδήγησε σε μάθηση. Επιπρόσθετα, (VII) το εργαλείο επεξεργασίας βίντεο αξιοποιήθηκε ως «σημειωτική τεχνολογία» και ως εργαλείο αναθεώρησης και (VIII) αναδείχθηκε ο διαμορφωτικός ρόλος «κρίσιμων πόρων» τους οποίους εξελίσσουν οι δημιουργοί κατά τη διάρκεια της σύνθεσης. Η παρούσα έρευνα θεωρούμε ότι συμβάλλει σε τρεις κύριες διαστάσεις: (i) Στον εκπαιδευτικό και μαθησιακό σχεδιασμό (π.χ. τεχνουργήματα, γνωστικά εργαλεία/αναστοχαστικά φύλλα αυτοπαρατήρησης κ.ά), (ii) Στην μεθοδολογία των αναλύσεων που έλαβαν χώρα, και των εργαλείων αυτής (σύστημα κωδικοποίησης και μοντέλο επικοινωνιακών πρακτικών) (iii) Στα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της αναφορικά με την παραγωγή πολυτροπικών κειμένων λόγου πειθούς. Σημειώνεται ότι για την ανάλυση των διεργασιών ανάπτυξης λόγου πειθούς σε διαδικτυακό περιβάλλον αναπτύχθηκε εργαλείο ανάλυσης ως επέκταση του μοντέλου διαστρωματωμένης επικοινωνιακής πρακτικής (Kress & van Leeuwen, 2001). Η χαρτογράφηση των διεργασιών στις οποίες εμπλέκονται οι αρχάριοι φοιτητές, όταν ανασχεδιάζουν διαθέσιμο υλικό για τη δημιουργία βίντεο επιτρέπει, αφενός την αναγνώριση των υψηλών δυνατότητων για οικοδόμηση νοήματος, αφετέρου υποδεικνύει στους εκπαιδευτικούς σημεία έντασης, δυναμικής και γνώσεων που δύνανται να συμβάλλουν στην αξιολόγηση πολυτροπικών κειμένων.Τεκμήριο Επιτελική λειτουργικότητα σε δίγλωσσα παιδιά με ειδική γλωσσική διαταραχή(2022-02) Τσινταβή, ΜαρίαΗ γλώσσα αποτελεί μια μορφή επικοινωνίας και ένα σύστημα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η ανάπτυξη της γλώσσας γίνεται με έναν φυσικό τρόπο στα τυπικά αναπτυσσόμενα παιδιά, σε άλλα παιδιά παρουσιάζει ελλείμματα. Η καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη ή τα ελλείμματα όσον αφορά τη γλωσσική ανάπτυξη απασχολούν συχνά τους ειδικούς, όμως δεν υφίσταται πάντα απόλυτη συμφωνία ως προς τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό και την κατάταξη των γλωσσικών διαταραχών στα παιδιά. Ο όρος Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή (ΑΓΔ) αναφέρεται στις δυσκολίες που παρατηρούνται στην ανάπτυξη της γλώσσας και επηρεάζουν την ικανότητα επικοινωνίας, τη μάθηση και την καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου και δεν αποκλείει τη συνύπαρξη με άλλες νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ). Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχει ένα κοινό πεδίο ελλειμμάτων μεταξύ της Αναπτυξιακής Γλωσσικής Διαταραχής και της ΔΕΠ-Υ, το οποίο αφορά σε ένα σύνολο αλληλοσυσχετιζόμενων δεξιοτήτων υπεύθυνων για την προσανατολισμένη σε ένα στόχο συμπεριφορά, καθώς και την ενεργό επίλυση προβλημάτων που ονομάζεται επιτελική λειτουργικότητα. Η διγλωσσία σχετίζεται συχνά με προηγμένες επιδόσεις στον τομέα της επιτελικής λειτουργικότητας, επομένως η μελέτη δίγλωσσων ΤΑ παιδιών και δίγλωσσων παιδιών με ΑΓΔ μπορεί να συμβάλλει στον τομέα αυτό. Στην παρούσα έρευνα συμμετείχαν συνολικά 50 παιδιά, μονόγλωσσα και δίγλωσσα με ΑΓΔ και μονόγλωσσα και δίγλωσσα τυπικά αναπτυσσόμενα (ΤΑ). Στους μετέχοντες χορηγήθηκαν δοκιμασίες νοημοσύνης, γλωσσικής ανάπτυξης επιτελικής λειτουργικότητας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας, τα παιδιά με ΑΓΔ μονόγλωσσα και δίγλωσσα παρουσιάζουν χαμηλότερες επιδόσεις στη γλωσσική ευφράδεια, τη μετατόπιση προσοχής σε λεκτικά και μη λεκτικά ερεθίσματα, στη λεκτική αναστολή, τον σχεδιασμό, την ευφράδεια σχεδιασμού, την παρατεταμένη οπτική προσοχή, τη λήψη αποφάσεων με ρίσκο, την ευελιξία και τον συναισθηματικό έλεγχο. Επίσης, τα παιδιά με ΑΓΔ μονόγλωσσα και δίγλωσσα παρουσιάζουν χαμηλότερες επιδόσεις από τα ΤΑ μονόγλωσσα παιδιά στην κινητική αναστολή. Τα δίγλωσσα παιδιά με ΑΓΔ παρουσιάζουν χαμηλότερες επιδόσεις από τα ΤΑ παιδιά στην καθυστέρηση επιβράβευσης και τον ανασταλτικό έλεγχο. Επίσης τα μονόγλωσσα και δίγλωσσα παιδιά με ΑΓΔ παρουσιάζουν περισσότερα συμπτώματα ΔΕΠ-Υ σε σύγκριση με τα ΤΑ μονόγλωσσα και δίγλωσσα παιδιά. Η ΑΓΔ είναι πιθανό σε κάποιες περιπτώσεις να αποτελεί δευτερογενή συνέπεια της ΔΕΠ-Υ. Τα παιδιά με ΑΓΔ σε ορισμένες περιπτώσεις τουλάχιστον χρήζουν όχι μόνο λογοθεραπείας, αλλά και παρέμβασης στον τομέα της επιτελικής λειτουργικότητας.Τεκμήριο Κοινωνικοποίηση του παιδιού: εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά, επαγγελματικές προσδοκίες μαθητών μαθητριών και οικογενειακή προέλευση(2022-11-24) Κολιού, ΣτεργούλαΗ παρούσα διδακτορική διατριβή αποσκοπεί αφενός στη διερεύνηση εκείνων των παραγόντων της οικογένειας που διαφοροποιούν τα εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά, τις επαγγελματικές προσδοκίες και τα ατομικά χαρακτηριστικά του παιδιού και αφετέρου στον προσδιορισμό του μεγέθους της επίδρασης των παραγόντων αυτών. Βασική διάσταση της παρούσας έρευνας είναι η περιγραφή και διερεύνηση των κοινωνικοοικονομικών και πολιτισμικών παραγόντων της οικογένειας και η επίδρασή τους στη σχολική επίδοση, στα ατομικά χαρακτηριστικά, στις προσδοκίες και στις επιλογές των παιδιών. Επιπλέον, σημαντική θεματική της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση του ρόλου των νέων τεχνολογιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης και επικοινωνίας, που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, τόσο στην κοινωνικοποίηση του παιδιού, όσο και στα εκπαιδευτικά και ατομικά του χαρακτηριστικά, αλλά και στις προσδοκίες του. Μέσα από τη σύνθεση των παραπάνω δεδομένων και την ανάλυση των αποτελεσμάτων, η παρούσα έρευνα οδήγησε στο συμπέρασμα πως ο θεσμός της οικογένειας εξακολουθεί να διαδραματίζει τον καταλυτικότερο ρόλο στην κοινωνικοποίηση του παιδιού, παρουσιάζοντας επαναπροσδιορισμό των αναγκών και των χαρακτηριστικών του και μια ιδιαίτερη προσαρμοστικότητα κι ευελιξία, εναρμονισμένη με τις ανάγκες και τις αλλαγές που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη εποχή. Σημαντικό παράγοντα και σύγχρονη διάσταση της παρούσας έρευνας αποτέλεσαν οι νέες τεχνολογίες και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και δικτύωσης που χαρακτηρίζουν την εποχή μας και μαζί με τα οικογενειακά χαρακτηριστικά παρατηρήθηκε να επηρεάζουν καταλυτικά ήδη από τις μικρές ηλικίες τις αντιλήψεις και τα εκπαιδευτικά και ατομικά χαρακτηριστικά των παιδιών.